
局米旁大师教言集MP149随念三宝经疏.无尽吉祥妙音
9-1-1a
随念三宝经疏.无尽吉祥妙音
名义
༄༅། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མདོ་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་བཀྲ་ཤིས་མི་ཟད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།

随念三宝经疏.无尽吉祥妙音
名义
顶礼！三宝随念经疏，名为"无尽吉祥妙音"。
这是对应藏文原文"དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མདོ་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་བཀྲ་ཤིས་མི་ཟད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།"的直译。


 །
9-1-1b
ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ། སྲིད་ལ་དབུགས་འབྱིན་ཞི་བའི་ཕྱག་ན་ནི། །སྲིད་པ་སླུ་བྱེད་བདུད་བཞིའི་གཡུལ་གྱི་དཔུང་། །འཇོམས་པ་ཤེས་རབ་རལ་གྲིའི་འཁྲུལ་འཁོར་ཅན། །དཔའ་བོ་གང་གི་ཞབས་པད་གཙུག་ན་མཛེས། །མཁྱེན་བརྩེའི་ཆ་རྫོགས་རྒྱལ་བའི་ཟླ་བ་གང་། །འཕགས་ཚོགས་རྒྱུ་སྐར་ཕྲེང་བས་ཡོངས་མཛེས་ཤིང་། །སྲིད་པའི་རིམས་ནད་མཐར་བྱེད་དམ་ཆོས་ཀྱི། །བདུད་རྩིའི་འོད་བཟང་འཕྲོ་བས་ཤིས་གྱུར་ཅིག །དེ་ལ་འདིར་ཕ་མཐའ་དང་བྲལ་བ་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ན། རང་གཞན་སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཞེ་འདོད་ལ་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཡང་། སྔོན་གྱི་རྒྱུའི་དབང་ལས་སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་པའི་བར་དུ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་སྣ་
9-1-2a
ཚོགས་པ་ཚོན་གྱི་རི་མོ་བཞིན་དུ་བཀྲ་བ་འདི་དག་ལ་ལེགས་པར་བརྟགས། ལེགས་པར་གཞིག་ན་ཆུ་ཁོལ་མར་འབྲས་ཆན་འཚེད་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་དམན་དང་། དར་རྒུད་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པར་སྐད་ཅིག་མའི་ཟློས་གར་གློག་བཞིན་བསྐྱོད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་ཤིང་། དེར་ཡང་རྨོངས་པས་གཅིག་ཏུ་བསླུས་པའི་སེམས་བསོད་ནམས་དགེ་བའི་ལས་ལ་དྲངས་ཀྱང་མི་འཇུག མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ངང་གིས་འཇུག་པ་ནི་གོམས་པའི་དབང་གིས་ངང་པ་མཚོ་དང་། བྱ་རྒོད་དུར་ཁྲོད་ལ་རྒྱུ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདེ་བའི་འབྱོར་པ་ནི་རྙེད་དཀའ་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་དོས་དྲག་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་དང་བྲལ་ན་མཐའ་ནམ་
9-1-2b
ཡང་མི་མངོན་པ་སྲིད་དུ་འཁྱམས་པ་འདི་ལ་ལེགས་པར་བསམས་ནས། འདི་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡུན་རིང་བ་ལ་སྤྱོད་པ་བདག་དང་བདག་གི་མར་གྱུར་པའི་འགྲོ་བ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་འདི་ཀུན་སྐྱབས་གང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ན་རྒུད་པ་ལས་གཏན་དུ་སྐྱོབ་པར་ནུས་སྙམ་དུ་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྟགས་ནས། གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པའི་ཐབས་མཁྱེན་པ་དང་། འགྲོ་བ་ཀུན་བསྐྱབ་པར་འདོད་པའི་བརྩེ་བ་དང་། སྐྱོབ་པར་ནུས་པའི་ཕྲིན་ལས་མངའ་བ་དེ་ནི་སུ་ཞིག་གོ་ཞེས་ལེགས་པར་བསམས་པའི་ཚེ། ཚངས་དང་དབང་པོ་དང་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྡང་བར་ཡང་མ་བྱས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེན་པར་ཡང་མ་བྱས་པར་སུ་ཞིག་གིས་གཏན་དུ་སྐྱོབ་ནུས་པ་དེ་སྐྱབས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གཞལ་བ་ན། སྟོན་པ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ད་ལྟ་བདག་ཅག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་ནའང་། དེས་བསྟན་པའི་ལམ་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུགས་ནི་སྲིད་པ་ཟློག་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཡང་དག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཚེ་ན། དེ་ལ་དཔགས་ནས་ཐབས་དེ་སྟོན་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའི་མཁྱེན་པ་དང་། དེ་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་བརྩེ་བ་དང་། ཐབས་དེ་འདྲ་བས་སྲིད་པའི་རྒུད་པ་ལས་གཏན་དུ་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་མངའ་བ་ནི་
9-1-3a
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཅིག་པུའོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་། སྐྱོབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་དང་འགྲོགས་པའི་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད་པས་བསམ་པར་བྱས་ན། འདི་ལྟ་བུའི་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་དག་ཀྱང་། རྒྱུ་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཡོད་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང་། དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མིན་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུ་འབྲས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ལས་མ་བྱུང་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ལམ་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཚད་མའི་ངེས་པ་བརྟན་པོའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡོད་པར་ཤེས་ཤིང་། དེའང་འཚེ་བ་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའི་ལམ་ལོག་པ་དང་། ལས་ཟད་པའི་ཕྱིར་དུ་མེ་ལྔ་བརྟེན་པ་སོགས་ལམ་མིན་པ་དག་ནི་སྲིད་པའི་རྒྱུ་དང་མི་འགལ་ལ།

局米旁大师教言集 - 随念三宝经疏.无尽吉祥妙音
9-1-1b
顶礼上师文殊音！
于世间给予安慰和平静的手中，
能摧毁欺诳世间的四魔军队，
持有般若智慧宝剑之法轮，
勇士之莲足庄严于头顶。
智慧慈悲圆满的佛陀如明月，
被圣众星辰环绕而庄严，
能终结轮回疾病的妙法，
散发甘露美光愿吉祥！
在此，于无边际的广大轮回大海中，自他一切轮回众生虽然唯一追求快乐，然而由于往昔因缘的力量，从有顶至无间地狱之间，呈现各种苦乐舍受的境相，如同彩色图画般绚丽多彩。
9-1-2a
如果细致观察和审视这些现象，就像在沸水中煮饭一般，高低、兴衰、苦乐等一切并非一成不变，而是确定为刹那变化如闪电般的游戏。在此情形下，被无明所欺骗的心即使被引导向善业功德，也不愿趋入；而自然趋向不善之方，就如同由习惯力驱使，犹如天鹅游于湖泊、秃鹫栖于墓地一般。因此，快乐的福报实难获得，而痛苦的重担若离圣道，则永无尽头地在轮回中流转。
9-1-2b
对此深入思考后，有智慧的人们应当善加考量：我及成为我母亲的如虚空般无量众生，经历如此广大而长久的痛苦，依靠何种皈依才能永远从衰败中获得救护？如此思考时，既不对梵天、帝释、迦毗罗等持有嗔恨，也不对佛世尊生起偏执，而是通过实证力的推理来判断：谁能永久救护，就皈依谁。
即使像释迦牟尼佛这样的导师目前不在我们的境界中，但当我们以三种检验法审视他所教导的清净之道时，可见此道确实是对治轮回的正确方法。由此推断，具有亲证此方法之智慧、向他人宣说此法之慈悲、以及能以此方法永久救护众生离苦之能力的，唯有佛世尊一人。
9-1-3a
如此确信后，若以无垢智慧结合救主所教导的经典之光进行思考，可知这些轮回痛苦既非无因自然产生（否则将导致恒常存在或不存在的过失），也非由大自在天等非因而生（因为因果不会随之增减）。这一切仅是因缘依缘起而显现。若非由因缘依缘起而来，则如同石女之子般不会显现于现象界中。通过这种稳固的量决定，了知有灭苦之道存在。而像那些宣称伤害为正法，或为了消业而依靠五火苦行等邪道并不违背轮回之因。


 ལས་ཟད་པའི་ཕྱིར་དུ་མེ་ལྔ་བརྟེན་པ་སོགས་ལམ་མིན་པ་དག་ནི་སྲིད་པའི་རྒྱུ་དང་མི་འགལ་ལ། སྲིད་པ་མཐའ་དག་གི་རྩ་བ་རྨོངས་བའི་ས་བོན་འབྱིན་པའི་བདག་མེད་ཀྱི་ཚུལ་སྟོན་པ་འདི་ནི་ལམ་ཡང་དག་སྟེ། མདོ་ལས། འཇིགས་པས་སྐྲག་པའི་མི་རྣམས་ནི། །ཕལ་ཆེར་རི་དང་ནགས་ཚལ་དང་། །ཀུན་དགའ་དང་ནི་མཆོད་གནས་ཀྱི། །ལྗོན་ཤིང་ཆེ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་སྟེ། །སྐྱབས་དེ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞིང་། །སྐྱབས་དེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་མ་ཡིན། །སྐྱབས་དེ་ལ་ནི་བརྟེན་
9-1-3b
ནས་སུ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་མི་གྲོལ་གྱི། །གང་ཚེ་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་དང་། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་སྐྱབས་སོང་ལ། །སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་འདས་པ་དང་། །འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བདེ་བ། །མྱ་ངན་འདས་པར་འགྲོ་འགྱུར་དང་། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ལྟ་བྱེད་པ། །སྐྱབས་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་སྟེ། །སྐྱབས་དེ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་ཀྱང་། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ན་ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་གཅིག་པུ་དང་། དེའི་བསྟན་པ་ནི་འཇུག་ངོགས་གཅིག་པུ་དང་། དེའི་དགེ་འདུན་ནི་སྦྱིན་གནས་མཚུངས་པ་མེད་པ་དང་ལམ་གྱི་གྲོགས་ཡིན་པར་ངེས་པའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པས་རྒྱུ་བྱས་ནས། སྐྱབས་གནས་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། སྤེལ་མར་བསྟོད་པ་ལས། གཏིང་མཐའ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ནི། །རྒྱ་མཚོའི་ནང་ན་རྣམ་པར་གནས། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་མི་བཟད་པའི། །ཆུ་སྲིན་གྱིས་ནི་ལུས་ཟོས་པས། །དེ་རིང་གང་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །གང་ཞིག་ལ་ནི་ཉེས་པ་ཀུན། །གཏན་ནས་ཡོང་ཡེ་མི་མངའ་ཞིང་། །གང་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་
9-1-4a
ཅད་གནས་གྱུར་པ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཤིག་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་ཞིང་། །དེ་བསྟོད་དེ་ནི་བཀུར་བ་དང་། །དེ་ཡི་བསྟན་ལ་གནས་པའི་རིགས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྩ་ནི་སྐྱབས་གནས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་འཆད་པ་ལ། མཚན་དོན། འགྱུར་ཕྱག གཞུང་དོན། མཇུག་དོན་བཞི། དང་པོ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱཪྱ་རཏྣ་ཏྲ་ཡ་ཨ་ནུ་སྨྲྀ་ཏི་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མདོ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་ཨཱཪྱ་འཕགས་པ། རཏྣ་དཀོན་མཆོག ཏྲ་ཡ་གསུམ། ཨ་ནུ་རྗེས་སུ། སྨྲྀ་ཏི་དྲན་པ། སཱུ་ཏྲ་མདོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་འཕགས་པ་ཞེས་པ་གང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འཇུག་བྱ་ཐ་དད་ཀྱང་། འདིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ལ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རཏྣའི་སྒྲ་ལས་དྲངས་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། དེའང་འབྱུང་བར་དཀོན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དྲུག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཚུངས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ལ། བོད་སྐད་དུ་རིན་ཆེན་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཙམ་ནུས་པ་མི་ཐོན་པས། དོན་
9-1-4b
འགྱུར་དུ་བྱས་ནས་དཀོན་པ་དང་མཆོག་གི་སྒྲ་དངོས་སུ་བླངས་པའི་ཕལ་པ་བཞི་པོ་དོན་གྱིས་གོ་བའི་བརྡ་དེ་སྐད་མཛད་པའོ། །གསུམ་ཞེས་པ། སྟོན་པ་དང་བསྟན་པ་དང་དེ་ལ་སློབ་པ་གསུམ་གྱི་གྲངས་ངེས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་བསྔགས་འོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞུང་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ། །རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་པ། སྐྱབས་ཡུལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་སྒྲོ་སྐུར་བྲལ་བར་གནས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བློས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པའོ། །མདོ་ནི་རྩ་བའམ་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པའོ། །
译敬
གཉིས་པ་འགྱུར་ཕྱག ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་མ་འདྲེས་སྒྲིབ་མེད་དུ་མཁྱེན་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ལོ་ཙཱ་བས་འགྱུར་གྱི་སྔ་ལོགས་ཕྱག་མཛད་པའོ།

为了终尽业障而依靠五火苦行等非正道方法，这些并不违背轮回之因。而能拔除一切轮回根本无明种子的无我之理，才是真正的道路。如经中所说："被恐惧所惊吓的人们，大多皈依山林、园林和神树，然而那非最胜皈依，也非最上皈依，依靠那些皈依，不能从一切苦中解脱。
9-1-3b
而当有人皈依佛、法、僧，并以智慧观察四圣谛：苦、苦之因、苦之灭尽以及通向涅槃的八支圣道，这才是最胜皈依，依靠这样的皈依，能从一切苦中解脱。"正如此说，唯有佛世尊是求解脱者唯一的皈依处，佛法是唯一的渡口，僧众是无与伦比的福田和道路上的伴侣。确信这一点后，应以信心为因，忆念这些皈依处的功德。
如《相间赞》中说："处于无底无边轮回海洋中，身为贪等难忍的水族所啖食，今日向谁皈依？谁完全不具一切过失，而具足一切方面的一切功德？如果有智慧，就应皈依那位，赞颂他、尊敬他，并住于他的教法中。"
9-1-4a
因此，一切道路的根基是忆念皈依处功德的信心，为此，略加阐述《圣三宝随念经》的方式，分四部分：名义、译敬、正文、结文。
第一，梵语：Ārya-ratna-traya-anusmṛti-sūtra。藏语：འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མདོ། 其中，Ārya意为"圣"，ratna意为"宝"，traya意为"三"，anu意为"随"，smṛti意为"念"，sūtra意为"经"。
此处"圣"字虽然依不同对象有不同适用，但在此处指一切出世间法。"宝"字从梵文ratna引申，意为"珍宝"，因具备稀有难得等六种特质而称为珍宝。藏语中单用"珍宝"一词无法充分表达其含义，故采用意译，直接使用"稀有"和"至尊"两词，而其余四种品质则通过这个名称间接表达。"三"指导师、教法和学法者三者的确定数量。功德则指下文将要阐述的值得赞叹的特质。"随念"指以无颠倒之心忆念皈依境本来离于增益减损的功德。"经"指仅陈述根本或精要。
9-1-4b
第二，译敬："顶礼一切智者。"翻译者在译文开头顶礼能无混淆、无障碍地遍知一切所知之相的佛陀。


 །
正文
གསུམ་པ་གཞུང་དོན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པ། ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པ། དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གསུམ།
随念佛宝功德
དང་པོ་ལ་གསུམ། ཁྱད་གཞི་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན། ཁྱད་ཆོས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱས་པར་བཤད། དེའི་སྐབས་བསྡུ་བའོ། །
略说差别事佛宝功德
དང་པོ་འདི་ལྟར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། དེ་ལ་འདི་ལྟར་མཚན་གྱི་ཁྱད་པར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་
9-1-5a
ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེ་ནི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེའང་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། རང་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ནོར་བར་རྟོགས་ནས་གཞན་ལ་རྟོགས་སུ་འཇུག་པའང་བསྟན་ཏོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ནི། སྤྱིར་དགྲ་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་ལེགས་འཕྲོག་ཅིང་མི་མཐུན་པ་སྦྱིན་པའི་མིང་དུ་གྲགས་པ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཉེས་པ་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དགྲ་ཡིན་ལ། དེ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དྲུང་ནས་ཕྱུང་བ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི། བུདྡྷའི་སྒྲ་གཙོ་བོར་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེའང་སྒྲའི་ངོ་བོ་གཉིད་སད་པ་དང་། པདྨོ་རྒྱས་པ་ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་པས། འདིར་ཡང་མ་རིག་པའི་གཉིད་སངས་ཤིང་ཤེས་བྱ་ལ་བློ་རྒྱས་པ་འདམ་ལས་གྲོལ་བའི་པདྨ་རྣམ་པར་རྒྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་བརྗོད་བྱ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། བོད་སྐད་དུ་སྒྲའི་ནུས་པ་ཐོན་ཕྱིར་འཇུག་ཡུལ་སོ་སོ་བ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེའི་སྔོན་དུ་ཉེ་སྒྱུར་སཾ་སོགས་བཞག་པ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བུདྡྷའི་སྒྲ་ཙམ་འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རང་རྒྱལ་དང་། ས་བཅུ་པ་པ་
9-1-5b
ལའང་འཇུག་པས། དེ་ལས་ཁྱད་ཕྱེ་བའི་དོན་དུ་རྫོགས་པར་ཞེས་དང་། སྒྲ་དེའང་བདུད་སྡིག་ཅན་སངས་རྒྱས་སུ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་དང་། ས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པས། དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བའི་དོན་དུ་ཡང་དག་པ་ཞེས་སྨྲས་པ་སྟེ། མདོར་ན་རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་མ་དག་པ་དང་མ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་པར་མཐར་ཕྱིན་པ་བླ་ན་མེད་པ་བརྙེས་པའི་དོན་གྱིས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དགོངས་པ་རོ་མཉམ་པར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྤང་བྱ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་ཆ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རྟོགས་བྱ་མ་ལུས་པ་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཀྱང་ལྡོག་ཆའི་དབྱེ་བས་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་གཅིག་གིས་གཞན་མཚོན་ནུས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ལྡོག་ཆས་དབྱེ་ན། དང་པོ་རྒྱུ། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་ཀྱང་བསླབ་པ་གསུམ་དུ་ཡང་དག་པར་འདུ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་འཕགས་པའི་ས་ན་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དུ་བཞག་པའི་ནང་ཚན་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིག་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་བདུན་ནི་ཞབས་ཞེས་བྱའོ།

正文
三、正文部分分三：
随念佛功德、随念法功德、随念僧功德三部分。
随念佛宝功德
第一部分又分三：略说差别事佛宝功德、广说差别法因果、摄要。
略说差别事佛宝功德
第一部分从"如是"到"薄伽梵"进行阐述。其中"如是"等名号的殊胜特性表明，佛薄伽梵是无上导师。
9-1-5a
这可以从自利圆满和他利圆满两方面来证明。首先，关于自利圆满，"如来"指完全通达诸法真实性，既自己无误了悟真如，也令他人获得证悟。"阿罗汉"，一般而言，"敌"在世间指夺取善乐并带来不顺的名称，此处"敌"指一切过失的根本——烦恼，将其连同习气彻底拔除者称为"阿罗汉"。"正等正觉"中，"佛陀"(Buddha)一词主要指觉悟义，其字面含义有"觉醒"和"莲花绽放"的意思。此处指从无明睡眠中觉醒，智慧对所知开展，如同从泥中解脱的莲花完全绽放。藏语为了表达这一含义，将不同对象的意义汇集为"桑杰"(སངས་རྒྱས)一词，其前加上"正等"(ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ)。
9-1-5b
因为单用"佛陀"一词也可指独觉和十地菩萨，为区别之故加上"圆满"一词；而"圆满"一词也可指魔王示现的佛陀形象或十地智慧各自的圆满，为区别之故又加上"正"字。总之，"正等正觉"指觉悟智慧不是不清净或不圆满，而是获得无上圆满的意思。
如此说来，"如来"是安住于一切法真如中平等一味的本体；从断除一切所断方面称为"阿罗汉"，从了悟一切所知方面称为"正等正觉"。这些虽然是从不同侧面区分，但实质上一体可以彼此表征。
若从因果角度区分如此佛陀，首先是因："明行足"。虽然道的方面无量无边，但都真实摄于三学，在圣者位中，这些又安立为八圣道支，其中"正见"是"明"，其余七支为"行"。
;


 །དེ་ལ་སྐབས་
9-1-6a
འདིར་རིག་པ་དང་མཐོང་བ་དོན་གཅིག་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ན་མིག་གིས་མཐོང་བའི་གནས་སུ་རྐང་པས་བགྲོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། སྤྱིར་རིག་པ་དང་རྐང་པ་འདི་ལ་སློབ་པའི་སྐབས་སུ་ལྷག་མཐོང་དང་ཞི་གནས་ལ་སྦྱར་བ་དང་། མི་སློབ་པའི་སྐབས་སུ་སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་སོགས་རིག་པ་གསུམ་དང་། ཞབས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཞི་སོགས་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་མང་ཡང་། དོན་གྱི་གནད་གཅིག་སྟེ། དོན་མཐོང་བ་དང་། དོན་ལ་འཇུག་པ་གཉིས་ནམ་ཡང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་དགོས་པས་ན་སྐབས་སོ་སོར་གོ་བ་ཕྱེ་སྟེ་ལེན་པ་ནི་གཞུང་ཐམས་ཅད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་མདོ་འཆད་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཤེས་རབ་ནི་མིག་དང་འདྲ་སྟེ་རིག་པའམ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་འཚོ་བ་སོགས་ལྷག་མ་རྣམས་བསླབ་པ་གཞན་གཉིས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཅིང་། སྔོན་དང་ཕྱི་མཐའ་བར་གྱི་ཆ་ལ་རྨོངས་པ་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་དགོས་པའི་དབང་གིས་མི་སློབ་པའི་རིག་པ་གསུམ་ཞེས་བཞག་པའང་ཤེས་རབ་ལས་མ་འདས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པ་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལའང་ལམ་ཇི་ལྟར་བདེ་ཞེ་ན། ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ཏེ། །དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་འཐོབ་
9-1-6b
བྱེད་ཐེག་པའི་མཆོག །དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ཟློ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐབས་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་བསམ་གཏན་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཚད་མེད་པས་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པའི་སྟོབས་བརྫི་བ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུའི་མཆོག་ལ་ལེགས་པར་གཤེགས་པ། སླར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ། མ་ལུས་པར་གཤེགས་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཁོར་བའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་གི་ཉེས་པའི་དྲི་ཕྲ་མོ་ཡང་མེད་པར་གཤེགས་པ་ནི་ལེགས་པའམ་མཛེས་པར་གཤེགས་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་གཟུགས་མཛེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་སྟེ། སྲིད་པ་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ་ནི་བདག་ལྟའི་ས་བོན་དྲུང་ནས་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་བསྲེགས་པ་སླར་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་གནས་སུ་སླར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་བཞིན་ནོ། །འདིར་རིམས་ནད་ཅེས་པ་རིམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་འབྲུམ་པའི་ནད་ལས་གྲོལ་ཟིན་གྱི་གང་ཟག་དེ་ལ་ཚེ་དེ་ཉིད་དུ་ནད་དེས་མིན་པར་དཔེར་མཛད་པའོ། །གཤེགས་ཚུལ་དེས་ནི་བདག་ལྟའི་ས་བོན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་སྲིད་རྩེ་
9-1-7a
བར་དུ་སོང་ནའང་སྲིད་པའི་ར་བ་ལས་འདའ་མི་ནུས་པའོ། །མ་ལུས་པར་གཤེགས་པའམ་རྫོགས་པར་གཤེགས་པ་ནི་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་མ་བརྙེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཅུད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་ཕྱེ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་སྤངས་རྟོགས་མ་རྫོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་སོ། །འདི་དག་གི་ཚུལ་ཡང་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དང་། དྲི་མ་གློ་བུར་བ་ཡིན་ཞིང་། དྲི་མ་དྲུང་འབྱིན་གྱི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པ་དང་། ལམ་དེའང་ཐབས་ཀྱིས་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤངས་རྟོགས་རྫོགས་པར་ནུས་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། རྒྱས་པར་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་རྒྱ་གཞུང་སོགས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།

9-1-6a
此处"明"和"见"同义，好比人在路上行走，眼睛看见之处，双脚前往行走。一般而言，"明"和"足"在学道阶段可应用于止观，在无学位时可指宿命随念等三明，足则可应用于神通四足和四圆满等，尽管有多种解释方法，但关键义理是相同的：见义和入义二者必须相辅相成。因此，在各种场合区分理解是理解一切经论、尤其是解释经典时必不可少的。
因此，正见智慧如同眼睛，属于"明"或"见"；正命等其余道支则归属于另外两学。而从无学三明方面来说，消除过去、未来、现在的无知，也不超出智慧的范畴。
依靠如此善妙之道，获得无上安乐果位，称为"善逝"。若问道路何以安乐？如经云："此乘如同虚空广大宫殿，是获得喜乐之最胜乘，乘此能令一切众生远离忧苦。"
9-1-6b
正如此说，依靠无限智慧空性和方便慈悲、发愿、禅定、神通等无量游戏的不可抗拒力量，成就二利，而完美趋向最胜果位，即是"善逝"，包含三个方面：善妙趋往、不复返回、无余趋往。
第一，善妙或优美趋往，指无有丝毫烦恼轮回方面苦与集谛过失的痕迹，如同身形俊美之人。这区别于轮回中的众生，因为轮回者不出苦因苦果。
不复返回趋往，指从根源拔除我执种子，如同焚烧薪柴不再生长一样，不再返回轮回处，如同完全康复的疾病。这里"疾病"是以天花病为例，痊愈者在此生不再被该病侵害。这种趋往方式区别于未断除我执种子的外道之道，因为他们即使到达有顶，也无法超越轮回界限。
9-1-7a
无余趋往或圆满趋往，指断证圆满，没有丝毫未获得的功德法，如同容器完全充满内容物。这区别于声闻缘觉，他们虽有不退转但断证不圆满。
理解这些方面很重要：心性本来光明，污垢是客尘，有殊胜智慧能断除此污垢，这种证悟无我的智慧与方便相结合，通过修习达到究竟，能圆满断证。对此应以实证力量的推理建立信心，详细内容可从法称等印度论著中了解。


 །དེ་དག་གིས་རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་གཞན་དོན་དུ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན། འཇིག་རྟེན་ཞེས་པའི་སྒྲ་སྣོད་དང་བཅུད་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་འཇུག་བྱ་མང་ཡང་། སྐབས་འདིར་མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་སྒྲིབ་མེད་དུ་འཇུག་པས་གདུལ་བྱའི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་
9-1-7b
ལ་མངའ་མཛད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སུ་ནི་རྒུད། སུ་ནི་ཉམ་ཐག མུ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་ཞེས་ཉིན་མཚན་དུས་ཀུན་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་གཟིགས་ཤིང་ཀུན་ནས་མཁྱེན་པས་གདུལ་བྱ་ལ་དུས་ལས་ཡོལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དེ་ནི་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ། ཞེས་སྐྱེས་བུ་ནི་གདུལ་བྱ་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ལ། འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་ཤིང་རྟ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་གང་དུ་དྲང་བ་པོ་དེ་ལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཞེས་གྲགས་པ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྲིད་པ་ཉམ་ང་བའི་གཡང་ས་ལས་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཐར་བའི་གནས་སུ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་པོ་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འདུལ་ཚུལ་ཡང་། རྒྱལ་པོས་ཁྲིམས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ལྟ་བུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱོར་བ་མིན་པར། མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ལམ་གང་ལ་ཞུགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་བདེ་བ་མི་ཟད་པའི་འབྱུང་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་པར་དཀྲི་ཞིང་། ཤིན་ཏུ་གདུལ་བར་དཀའ་བ་ཆགས་ཅན་གཅུང་དགའ་བོ་དང་། སྡང་བ་དྲག་པོ་སོར་ཕྲེང་ཅན་དང་། ཁེངས་བ་ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུང་དང་། དབང་པོ་རྟུལ་བ་ལམ་ཆུང་བ་ལྟ་བུ་ཡང་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་འདུལ་བར་
9-1-8a
མཛད་པ་དང་། གང་གིས་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཁོངས་ན་ཡལ་བར་བོར་བའི་གདུལ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་གང་འདུལ་གྱི་ཕྲིན་ལས་ནམ་མཁའ་སྲིད་དུ་འཇུག་པས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་སོ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་དངོས་སོ། །ཐབས་གང་གིས་འདུལ་ན། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། འགྲོ་བ་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་སྟོན་པ་ཡིན་ཡང་། ཐུབ་པ་ལས་དངོས་སུ་ཆོས་ཉན་ཅིང་འཕགས་ལམ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ཁྱད་པར་བ་ཡིན་པས། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པས་རྒྱུད་གྲོལ་བར་མཛད་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་རང་གིས་སྤངས་རྟོགས་རྫོགས་པར་མཛད་ནས་གཞན་ལ་བརྩེ་བས་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་ནི་སྟོན་པ་ཟླ་མེད་པ་ཞེས་རང་གཞན་གྱི་སྟོན་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་ནས་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་མཇུག་སྡུད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་ཞེས། དེ་ལྟར་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཞེས་པས་ཀྱང་སྤངས་རྟོགས་གཉིས་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པས་ཀྱང་སྤངས་རྟོགས་གཉིས་ཀ་མཚོན་ནུས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་སྔར་བཤད་ཟིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་བྷ་གའི་སྒྲ་བཅོམ་པའམ་སྐལ་བ་དང་ལེགས་པ་ལ་འཇུག་པས།
9-1-8b
བདུད་བཞི་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་ལ་མངའ་བའམ། ཡང་ན་དབང་ཕྱུག་སོགས་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་ཞེས་བྱ་ལ། དེའང་སྒྲ་འཇུག་པ་ཙམ་གཙོ་བོར་མི་བྱ་བར། ངེས་ཚིག་གི་བཤད་པ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ནུས་པ་སྒྲའི་ཁོང་ནས་བཏོན་ཏེ། འདས་ཞེས་པའི་ཚིག་བླ་ཐབས་སུ་བསྣན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་ཕྱི་རོལ་བའི་ལྷ་ཆེན་པོ་སོགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའོ། །དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་སངས་རྒྱས་ཞེས་པའི་སྒྲས་དོན་གྱིས་ན་གོང་གི་སྤངས་རྟོགས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།

自利圆满之后，再阐述他利功德："世间解"等义
"世间"这个词虽然有多种所指，如器世间、有情世间、苦等，但在此处是指以无障碍智慧观察遍满虚空的一切众生，能根据所化众生的根机如实地运用神通幻化游戏的
9-1-7b
大悲心，本质为智慧，此谓"世间解"。他日夜观察一切世间："谁在衰败？谁在痛苦？谁应当调伏？"以全面了知所化众生，对所化众生丝毫不错失时机，这是他利圆满的因。
依靠如此大悲心，称为"无上士，调御丈夫"。"丈夫"是指有能力趋入道路的所化众生。"调御"是指，如同世间中车夫引导车马前行的方向而被称为"调御者"一样，世尊是将众生从危险的轮回深渊中引导至解脱之地的调御者，故称为"调御"。
关于调伏方法，并非像国王用法律调伏那样施以痛苦，而是让众生趋入远离二边的道路，依靠无尽安乐之源引导至解脱。甚至对极难调伏的贪欲重者如难陀，强烈嗔恨者如央掘摩罗，傲慢者如优楼频螺迦叶，根钝者如周利盘特等，也能以无量方便
9-1-8a
必定调伏，并且在任何时空中不会遗弃任何一个所化众生，调化事业将持续至虚空边际，因此称为"无上"。这是实际调伏的方式。
以何种方法调伏？"天人师"。虽然是一切众生的导师，但因为天人是从佛直接听法并产生圣道的特殊所依，所以称为"天人师"，以这两类主要所化众生为代表，向一切众生宣说四圣谛而令其获得解脱。
因此，自己圆满断证后，以慈悲心为他人说法，这就是"无与伦比的导师"，应该了解自他导师的区别而生起恭敬心。
总结上述意义，"佛薄伽梵"是指圆满二利的佛陀又称为"薄伽梵"。"佛"字表示断证二者，"薄伽梵"也能表示断证二者。"佛"的含义前已解释，而"薄伽梵"中，"薄伽"(bhaga)的词义可指征服或福分、善妙，
9-1-8b
表示具有征服四魔的功德，或者具有自在等六种善妙功德。这不仅仅是词义的简单运用，而是从词根中提取特殊含义，再加上"超越"一词作为词尾，成为"薄伽梵"，以区别于外道的大神等。因此，"薄伽梵"和"佛"这两个词实际上含摄了上述的断证功德。


 །འགྲེལ་པ་ལ་ལར་འདི་ཁྱད་གཞི་དང་གོང་མ་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྦྱར་ཡང་དོན་གྱིས་གང་ལྟར་ཡང་ཁྱད་མེད་མོད། དང་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པས་ཁྱད་གཞིར་སོང་བ་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་བདེའོ། །
广说差别法因果
གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། གཞན་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་སྣང་བའི་ཚུལ་དང་། རང་དོན་དུ་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་གཉིས།
为利他降生世间分法
དང་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་། སྣང་ནས་དོན་མཛད་པའི་ཚུལ་གཉིས།
如何示现
དང་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་ནས། མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་དོན། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། གཞན་དོན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁོ་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་བསོད་ནམས་དག་གི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།
9-1-9a
མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟག་མེད་དགེ་བ་ཡི། །ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བསོད་ནམས་དེའང་སོ་སྐྱེའི་དགེ་བ་ལྟར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པས་ཟད་པ་དང་། ཉན་རང་གི་དགེ་རྩ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུའང་མི་ཟད་དེ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཞན་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་། དོན་དམ་པར་དམིགས་པ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རོ་མཉམ་པར་གཟིགས་ཤིང་། ཡང་དག་པར་ན་བདེན་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་བརྙེས་པའི་བྱིན་རླབས་ལས་སོ། །གཞན་ཡང་འདིའི་གཟུགས་སྐུ་སོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་ཡིན་ཞིང་། བསོད་ནམས་དེའང་འབྲས་བུ་ལན་གཅིག་སྨིན་ནས་ཟད་པ་ཙམ་མིན་པར་ནམ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འདི་ལ་བསྐྲུན་པའི་དགེ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནམ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ་བ་སྟེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། རྒྱལ་བ་དེ་དག་ཐོས་མཐོང་མཆོད་པ་བྱས་པས་ཀྱང་། །ཚད་མེད་པ་ཡི་བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཉོན་མོངས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་གྱུར་དུ། །འདུས་བྱས་འདི་ནང་བར་མ་དོར་ནི་ཟད་མི་འགྱུར། །ཞེས་དང་། མདོ་ལས་ཆུ་ཐིགས་གཏམས་པའི་དཔེ་སོགས་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་ཡང་ཡང་གསུངས་པ་ལྟར་ཆུ་སྲིན་གྱི་ཁར་ཞུགས་པ་བཞིན་འཛིན་
9-1-9b
ཡང་མི་གཏོང་བ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དུས་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་བརྙེས་པ་ལ་ལན་གཅིག་མོས་པ་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཆུ་ཐིགས་འཐོར་བ་བཞིན་ནོ། །བཟོད་པས་བརྒྱན་པ་ཞེས། གཟུགས་སྐུ་མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་བཟོད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། བཟོད་པས་གཟུགས་བཟང་དམ་པ་རྒྱ་ཆེན་འཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །གསེར་མདོག་སྡུག་ཅིང་འགྲོ་བས་བལྟ་བའི་འོས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་བཟོད་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བས་ན། བཟོད་པས་བརྒྱན་པ་ཞེས་རྒྱུའི་ཆ་ནས་སམ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་ལྟར་འཁྲེགས་པ་སྟོབས་ཚད་མེད་པའི་སྐུ་འདི་རྐྱེན་ལ་རག་མི་ལུས་པས་འདི་བཟོད་པས་བརྒྱན་པ་སྟེ། སྟོང་གསུམ་གྲངས་མེད་པ་ཕྱག་གིས་འདེགས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་ཚད་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་འཕངས་ཀྱང་འགྲོ་ལ་མི་གནོད་པ་སོགས་དང་། བསོད་སྙོམས་གཅིག་ཀྱང་མ་གསོལ་བཞིན་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་བཞུགས་ཀྱང་སྐྱོ་དུབ་དང་ངལ་བ་མེད་པ་སོགས་སྐུ་ཡིས་མི་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་པ་ལའང་སྦྱར་རོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་གཏེར་རྣམས་ཀྱི་གཞི། ཞེས་གཏེར་ནི་མི་ཟད་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཕ་མཐའ་གཟུང་དུ་མེད་པས་ན། སྐུ་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའི་གཞི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།

在一些注释中，虽然将此处解释为差别事，将上文解释为差别法，但实际上意义无差别。由于最初"彼薄伽梵"这一词的力量使其成为差别事，所以这样理解更为顺畅。
广说差别法因果
第二，广说分为两部分：为利他在世间显现的方式和为自利圆满断证的方式两种。
为利他降生世间分法
第一又分为如何示现和示现后利益众生的方式两种。
如何示现
第一，从"如来"到"见之无违"的含义：刚才所说的如来，唯一由利他大悲心所成就的无量福德圆满之因而产生，故称"从福德同类因而生"。
9-1-9a
如经中所说："如来是无漏善法之影像。"这种福德不像凡夫善业那样产生果报后便耗尽，也不像声闻缘觉的善根那样在无余涅槃中耗尽，而是尽虚空际永不穷尽。这是因为，世俗谛中以方便智巧为利他而回向，胜义谛中无所缘执而见法界一味平等，实际上是通过获得二谛双运之智慧金刚身的加持力。
此外，佛陀的色身等是福德的同类因，而且这种福德不仅是果报成熟一次后就耗尽，而是永不穷尽。不仅如此，一切为佛所培植的善根也永不穷尽。如《华严经》说："听闻、见到、供养彼等佛陀，无量福德蕴将增长，烦恼轮回的一切痛苦将断除，有为善业不会在中阴中耗尽。"经中以水滴充满等多种譬喻反复宣说，就像进入水兽口中一样，一旦把握
9-1-9b
绝不放弃。如来获得四时平等金刚身，对其一次生起信心，就如同往大海中洒一滴水。
"忍辱庄严"，这是指见到色身无有违逆的主要原因是忍辱。如说："以忍获得殊胜广大妙色身，金色美丽众生值得观看。"因为来自无量忍辱波罗蜜多，所以称为"忍辱庄严"，这是从因的角度而言。或者，这个如金刚般坚固、具足无量力量的身体不依赖外缘，故称"忍辱庄严"。这也可以理解为：能用手举起无量三千大千世界，抛向无量世界，但不会伤害众生等；虽然未食一口托钵食，却能无疲倦、无疲劳地住世无量劫等，身体无有任何不能之事。
"一切福德藏之基"中，"藏"是指不竭尽的意思。如来身上哪怕一个毛孔的福德也无法测量其边际，因此这个身体是无量福德的所依。


 །དེའང་རྡོ་འཕང་བའི་མདོ་ལས། འཛམ་གླིང་གི་
9-1-10a
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་བསྡོམས་པས་གླིང་གཅིག་གི་བདག་པོ་འཁོར་སྒྱུར་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆར་ཡང་མི་བཟོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གླིང་གཉིས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་གླིང་གཉིས་པ་སོགས་ཀྱི་འཁོར་སྒྱུར་གྱི་བསོད་ནམས་ལ་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་ལ། གླིང་བཞི་པའི་འཁོར་སྒྱུར་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་གྱི་བསོད་ནམས་དེས་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆར་མི་ཕོད་ལ། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་ལྷ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་གྱིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། རྒྱལ་པོ་བཞིའི་བསོད་ནམས་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་གྱིས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་། རྩ་གསུམ་པའི་ལྷའི་བསོད་ནམས་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་གྱིས་བརྒྱ་བྱིན་དང་། དེ་ནས་འཐབ་བྲལ་དང་། ལྷའི་བུ་རབ་འཐབ་བྲལ། དགའ་ལྡན་དང་། ལྷའི་བུ་ཡོངས་སུ་དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། ལྷའི་བུ་རབ་འཕྲུལ་དགའ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དང་། ལྷའི་བུ་དབང་སྒྱུར་དང་། ཚངས་རིས། ཚངས་པ་སོགས་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་འགྱུར་གྱིས་གོང་དུ་བསྒྲེས་པ་དང་། འོག་མིན་པའི་ལྷ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་གྱིས་རང་རྒྱལ་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་གཅིག་གི་བསོད་ནམས་དང་། དེ་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་དང་། སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་གཅིག་གི་བསོད་ནམས་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་གྱིས་བསྒྲེ་ཞིང་། བྱང་སེམས་སྲིད་པ་ཐ་མ་
9-1-10b
པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པ་སྙེད་ཀྱི་བསོད་ནམས་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆ་དང་། དཔེ་དང་གྲངས་དང་རྒྱུར་ཡང་མི་འགྲོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་བཅུ་འགྱུར་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་འགྲུབ་ལ། བ་སྤུ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱ་འགྱུར་གྱིས་དཔེ་བྱད་གཅིག་དང་། དཔེ་བྱད་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་སྟོང་འགྱུར་གྱིས་མཛོད་སྤུ་གཙུག་ཏོར་ཆོས་དུང་གསུམ་མ་གཏོགས་པའི་མཚན་རེ་རེ་འགྲུབ་ལ། མཚན་ཉེར་དགུ་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་ཁྲི་འགྱུར་གྱིས་མཛོད་སྤུ། མཛོད་སྤུ་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་འབུམ་འགྱུར་གྱིས་གཙུག་ཏོར། གཙུག་ཏོར་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་འགྱུར་གྱིས་གསུང་ཆོས་ཀྱི་དུང་འགྲུབ་པར་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་ལམ་གྱི་དུས་སུ་སྦྱིན་སོགས་ཚད་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། དེ་ཡང་བློ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་སྨིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་འོག་མར་ཇི་ཙམ་སྤྱད་པ་གོང་མའི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འགྲུབ་པ་དང་། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེབའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྐུ་ཉམས་སུ་བསྟར་བའི་ཚུལ་མདོ་སྡེ་རྣམས་དང་བཟང་པོ་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་མཚོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའི་གཞི་ཡིན་པར་མ་ཟད། གཞི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསོད་ནམས་
9-1-11a
ཚད་མེད་པ་འཕེལ་བ་ཡིན་ཏེ། ང་ལས་ནུ་དང་གཞོན་ནུ་གསེར་མདོག་གི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །མདོ་ལས་ཀྱང་། བསོད་ནམས་བརྒྱ་པའི་མཚན་དང་ལྡན་པས་ན། །ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་ནང་ན་བསོད་ནམས་གཏེར། །མཐོང་དང་ཐོས་དང་བཞད་པ་མཛད་པས་ཀྱང་། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་པར་མཛད་པ་ལགས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གཟུགས་སྐུ་རང་གི་ཡོན་ཏན་ཡང་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུས་བཀྲ་བས་ན། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲས་པ་ཞེས་དང་། ཡང་ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ན་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་གི་རི་མོ་གསལ་བས་མཚན་པ་སོགས་མཚན་སོ་གཉིས་ཀྱིས་མཛེས་པ་ལ། མཚན་རྣམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་ཞེས། ཡིད་དུ་འོང་བའི་མེ་ཏོག་རྣམ་པར་རྒྱས་པ་བཞིན་དུ་མཚན་གྱི་མེ་ཏོག་ལ། དེའི་ཆ་ཤས་དཔེ་བྱད་ཀྱི་ཟེ་འབྲུ་གསར་པས་མཛེས་པས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་དགའ་བ་འཕེལ་བའོ།

《投石经》中说：将南瞻部洲的
9-1-10a
众生的福德总和，不及转轮王一国之主福德的百分之一、千分之一；同样，拥有两洲的福德不及两洲转轮王福德的百分之一；具四洲转轮王亿万之福德，不及四大天王天众福德的百分之一、千分之一；四大天王天众亿万的福德不及四大天王本身的福德，四大天王的亿万福德不及三十三天诸天的福德，三十三天诸天亿万的福德不及帝释天的福德；以此类推，依次增上至无诤天，天子极无诤，喜足天，天子极喜足，化乐天，天子极化乐，他化自在天，天子自在，梵众，大梵等，直至色究竟天，均是亿万倍的增上；而色究竟天亿万诸天的福德，不及独角喻独觉一位的福德；再依次增上到弥勒菩萨和最后身菩萨的福德亿万倍递增，甚至恒河沙数的最后身
9-1-10b
菩萨的福德，不及如来福德蕴的百分之一、千分之一，也不能成为其比喻、数量或因缘。
又说：一切众生福德蕴的十倍才能成就如来一个毛孔，所有毛孔福德蕴的百倍才能成就一种随好，所有随好福德的千倍才能成就一种相好（除白毫、顶髻、法螺三者外），二十九种相好全部福德的万倍才能成就白毫相，白毫相福德的十万倍才能成就顶髻相，顶髻相福德蕴的亿万倍才能成就法语螺音。
此外，在修道时行持无量布施等，而且由于智慧和神通成熟的力量，下地所修的功德在上地的每一刹那中都能圆满；关于深广二谛境界的圆满因如何在身上体现的方式，应当通过诸经和《普贤行愿品》来了解。
这不仅是无量福德的基础，依靠此基础还能增长无量
9-1-11a
福德，如同难陀和童子金色的传记等所示。经中也说："具足百福所成相，是含天界世间福德藏，见闻微笑所作一切事，皆为众生作利益。"
果报色身自身的功德，以指甲如铜色等八十种随好庄严，故称"以诸妙好庄严"；手足掌中有千辐轮相等三十二相庄严，称为"相花盛开"，如同悦意之花完全绽放的相花，其组成部分随好如新鲜花蕊般美丽，能增长一切众生的喜悦。


 །དེ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྐུ་དེ་ནི་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་གང་མཛད་ཀྱང་བ་སྤུའི་གཡོ་བ་ཕྲ་མོ་ཚུན་ཆད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་འགའ་ཡང་མེད་པས། གང་སུ་ཞིག་གིས་མཐོང་བ་དེའི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པས་ན་སྤྱོད་ཡུལ་རན་པར་མཐུན་པ་ཞེས། སྤྱོད་ཡུལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དང་། རན་པ་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དང་། མཐུན་པ་ཞེས་
9-1-11b
འཕྲོད་པའོ། །དེ་ནི་ཡིད་དུ་འབབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས་ཡིན་ལ། ཡང་མཐོང་བ་པོ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཐོང་བའི་ཚེ་ན་ཡིད་ལ་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས་སྐྱོན་སྤངས་པའི་ཆ་ནས་མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཞེས་སོ། །
现己利益分法
གཉིས་པ་སྣང་ནས་དོན་མཛད་ཚུལ་ལ། གང་གི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། སྤྱིར་བསྟན་པ་གཉིས།
于何者与会各别说
དང་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དད་པས་འགྲོ་བའམ། བརྒལ་བར་འདོད་པས་འགྲོ་བ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས། དང་པོ་ལྟད་མོའི་ཕྱིར་རམ་སྔོན་གྱི་དགེ་རྩས་བསྐུལ་བའམ། ཡིད་ཆེས་ནས་མཆོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ན་སེམས་ཀྱི་རྙོགས་པ་ཞི་བའི་དད་པ་ངང་གིས་སྐྱེ་ཞིང་། དེར་དད་པས་རྒྱུ་བྱས་ནས་དུས་དེར་མོས་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་དེ་དག་ལ་དགེ་སློང་བསམ་གཏན་ལ་ཞུགས་པའི་བདེ་བས་ཀྱང་མི་མཚོན་པ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བ་འཕེལ་བས་ན་དད་པས་མོས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་བརྒལ་བའི་བསམ་པས་འོང་བ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དྲུང་དུ་ལྷགས་པ་ན་ཟིལ་མི་བཟོད་པར་ཉི་མས་རྒྱུ་སྐར་བཞིན་དུ་མོག་མོག་པོར་གྱུར་ནས་ཁེངས་པ་དང་བྲལ་ཏེ་ཞི་བའི་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། དེའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ནི་ཅི་ལའང་ཆགས་ཐོགས་མེད་པས་ན་དེའི་
9-1-12a
ཤེས་རབ་ནམ་ཡང་སུས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་གྱིས་ཤིང་གི་སོལ་བ་དུ་མའི་ཕུར་མ་དང་། ཤཱཀྱ་མིང་ཆེན་གྱིས་སེར་སྐྱའི་གྲོང་གི་ཁྱིམ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལས་འབྲས་ཀྱི་ཕུར་མ་རེ་རེ་བླངས་པ་སོ་སོའི་ནང་དུ་གང་ལ་བླངས་པའི་མིང་བྲིས་ཏེ་བཅུག་པ་གླང་པོ་ཆེའི་ཁལ་ལོངས་པ་སོ་སོ་ནས་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ཏེ་གང་དང་གང་དྲིས་པ་ལ་མི་མཁྱེན་པ་དང་མི་གཟིགས་པའི་ཀླན་ཀ་གདགས་སུ་རུང་བ་གཞི་མི་སྲིད་པས་ཤེས་རབ་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྡོ་འཕང་བའི་མདོ་ལས། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཟབས་སུ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་ཡོད་པ། རྒྱར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་སྣག་ཚའི་ཉིང་ཁུས་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཅིང་། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་ཆུ་ནང་དུ་ནུབ་ལ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆུའི་ནང་ནས་འཕགས་ཏེ། ངོས་བཞི་རིན་པོ་ཆེ་བཞི་ལས་བྱས་པ། ཕྱོགས་བཞིར་གླིང་བཞི་ཡོད་པ་དེ་གྲོ་གའི་ཤོག་ཤོག་ཙམ་དུ་གྱུར་ཅིང་། གླིང་བཞིའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གང་སུ་ཡོད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་ཡི་གེ་པར་གྱུར་ལ། ས་སྟེང་ན་རྩྭ་ཤིང་གི་རིགས་ཅི་ཡོད་པ་སྨྱུ་གུར་བྱས་ཏེ་བྲིས་ན་སྣག་ཤོག་སྨྱུ་གུ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་གྱི། དགེ་སློང་ཤཱ་རིའི་བུའི་ཤེས་རབ་ཆ་ཙམ་ཡང་མི་འཛད་ལ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་འདི་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་རབ་ཅན་དག་གིས་གང་བར་གྱུར་ཀྱང་། དེས་དེ་བཞིན་
9-1-12b
གཤེགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆ་དང་། དཔེ་དང་གྲངས་དང་རྒྱུར་ཡང་མི་འགྲོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐུགས་ལ་ཤེས་རབ་ཕ་མཐའ་མེད་པ་མངའ་བ་དེ་བཞིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་སྟོབས་སོགས་སྟོབས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གོང་དང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པས་ན། ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཁོངས་ན་གང་གིས་ཀྱང་བརྫི་བར་མི་ནུས་པས་སྟོབས་རྣམས་ལ་བརྫི་བ་མེད་པ་ཞེས་སོ།

如此因果功德圆满之身，不论行住坐卧四种威仪中的何种行为，乃至细微的毫毛摇动，无一不为众生利益而作。因此，任何见到佛陀的人，佛都能随其根器、能力和意乐而相应，故称"行处相顺"，即"行处"是佛陀的，"相顺"则是与所化众生相
9-1-11b
契合。这是从令人悦意功德的角度而言。此外，见到如来身相的人，不可能在心中生起丝毫不悦意的感受，从离过失的角度称为"见之无违"。
现己利益分法
第二，显现后利益众生的方式，分为：特别说明谁来亲近佛及总说明两部分。
于何者与会各别说
第一，前来亲近佛陀者有信心而来者和想辩论而来者两类。首先，那些为了观赏或被往昔善根所推动，或出于信心前来供养等的人，当他们见到如来时，内心烦扰自然平息，生起清净信心。由于这种信心为因，此时以信心观看佛陀的人们，会增长胜过比丘入禅定的安乐，获得离垢大喜悦，因此说"令信乐者现前欢喜"。
那些带着辩论意图而来的人，当来到如来面前时，便如同日光下的星辰一样，变得黯然失色，失去傲慢，体验到寂静之乐。这是因为如来智慧无有任何障碍，因此
9-1-12a
其智慧永远不会被任何人所胜过。例如，提婆达多以大量木炭粉装满布袋，释迦族大臣从迦毗罗卫城所有家庭各取一包米，并写上各自所取的家庭名字，装满象背，佛陀一一说出各自来源等事例，表明无论被问什么，都不存在佛不了知或不见的可责难之处，因此称为"智慧不可胜"。
如《投石经》中说："假设大海深八万由旬，无量广阔，充满墨汁，须弥山王高八万由旬，有八万由旬沉入水中，八万由旬超出水面，四面由四种宝石所成，四方有四大洲，这一切变成如纸张大小，而四大洲所有众生的数量全成为文字，所有地上草木全变为笔，用这些书写，墨水、纸张和笔都将耗尽，但舍利弗比丘的智慧连一部分也不会耗尽。即使三千大千世界都充满像舍利弗一样的智者，也不能
9-1-12b
成为如来智慧的百分之一、千分之一，也不能成为其比喻、数量或因缘。"
如此心具无边智慧，同样，如来身体的力量等一切其他力量也都是无上的、至高无上的，因此，十方时处的任何存在都不能胜过他，所以说"诸力不可屈伏"。


 །དེ་ལ་འདི་སྐབས་འགྲེལ་པ་ལ་ལ་ན། སྟོབས་འདི་ཐུགས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་ལ་བཤད་པ་དང་། སྐུའི་སྟོབས་ཁོ་ན་ལ་བཤད་པར་འདུག་ཀྱང་། དོན་དུ་སྟོབས་བཅུ་ནི་ཡུལ་གྱིས་བཅུར་ཕྱེ་བ་མ་གཏོགས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཡིན་ལ། སྟོབས་རྣམས་ཞེས་སྐུ་ཁོ་ནར་མ་ཟད། རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱང་བསྡུ་དགོས་པ་ཡང་དག་པའི་ངེས་པའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ཡང་། རེ་ཞིག་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་བཤད་ན། སྔོན་བཅོམ་འདས་སྡིག་པའི་སྲིན་བུ་པད་པའི་ནགས་ཁྲོད་ན་བཞུགས་ཚེ། ཡུལ་དེའི་གྱད་རྣམས་ཀྱིས་བསོད་སྙོམས་ལ་སྤྱན་དྲང་བ་ན། ཀུ་ཤའི་གྲོང་དང་ཆུ་ཀླུང་དབྱིག་ལྡན་གྱི་བར་ན་ལམ་དེར་རྡོ་ཆེན་པོ་གྱེན་དུ་འདོམ་བཅོ་ལྔ། རྒྱར་འདོམ་ཕྱེད་བརྒྱད་ཡོད་པ་ཞིག་འདུག་པ་ལ་གྱད་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ། རྡོ་འདི་ཕྱོགས་གཞན་དུ་བཞག་ན་ལམ་བསལ་བས་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་ཞིང་།
9-1-13a
བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱང་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཀུ་ཤའི་གྲོང་གི་གྱད་སྟོབས་པོ་ཆེ་རྣམས་འདུས་ནས། རྟ་བ་ལང་རྔ་མོ་གླང་པོ་ཁྱུ་མཆོག་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཁྲིད་ནས་རྡོ་དེ་ལ་ཐག་པས་དཀྲིས་ནས། ཁ་ཅིག་སྐས་བཅས་ཏེ་རྩྭ་བལ་བ་ཛའི་ཐག་པ་སོགས་ཀྱིས་དཀྲི་ནས་འཐེན། ཁ་ཅིག་ཐོང་ལྕགས་བརྒྱས་གཞི་ནས་འབྱིན། ཁ་ཅིག་གིས་དགྲ་སྟྭས་གཅོད། ཁ་ཅིག་རྡོ་རྗེའི་གདབ་པ་དག་གིས་ཕྱེ་མར་འདོད་ཅིང་། མི་དང་ཕྱུགས་དུ་མས་བསྐྱིལ་ཞིང་། ཁ་ཅིག་སྨན་དང་སྔགས་ཀྱིས་གཞིག་པར་བརྩམས་ཀྱང་། རྡོ་དེ་བསྒུལ་ཀྱང་མ་ནུས་པས་སྒྱིད་ལུག་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེར་གཤེགས་པ་ན་དགའ་བས་མདུན་བསུས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད། དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཞོན་ནུ་དག་ཅི་འདི་ངལ་བར་བྱེད་དམ་ཞེས་གསུངས་པ་ན། དེ་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པར་གསོལ་ཏེ། བདག་ཅག་གིས་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུར་བརྩོན་པ་བྱས་ཀྱང་རྡོ་ཆེན་པོ་བསྒུལ་ཀྱང་མ་ནུས་པས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་འཕང་བ་ལྟ་ག་ལ་སྟེ་སྒྱིད་ལུག་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྡོ་དེ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་འཕང་བར་འདོད་དམ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆོག་ཏུ་འཚལ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོང་གཡས་པས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ཞིང་
9-1-13b
གཞི་ནས་མ་ལུས་པར་ཕྱུང་སྟེ། ཕྱག་གཡོན་པས་བླངས་ནས་ཕྱག་གཡས་ཀྱི་མཐིལ་དུ་བཞག་སྟེ་ཡུད་ཙམ་ཞིག་དགོངས་ནས་གྱེན་དུ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་འཕངས་ཏེ་མིག་ལམ་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་། དེའི་སྒྲས་གྱད་དག་དངངས་བར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་འཇིགས་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གྱེན་དུ་འཕངས་ཙམ་གྱིས་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་། མྱང་འདས་ཞི་བའི་སྒྲ་བྱུང་ངོ་། །སླར་འཁོར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་མཐིལ་དེ་ཉིད་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞལ་གྱི་དབུགས་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་མཛད་དོ།

 །དེ་ལ་འདི་སྐབས་འགྲེལ་པ་ལ་ལ་ན། སྟོབས་འདི་ཐུགས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་ལ་བཤད་པ་དང་། སྐུའི་སྟོབས་ཁོ་ན་ལ་བཤད་པར་འདུག་ཀྱང་། དོན་དུ་སྟོབས་བཅུ་ནི་ཡུལ་གྱིས་བཅུར་ཕྱེ་བ་མ་གཏོགས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཡིན་ལ། སྟོབས་རྣམས་ཞེས་སྐུ་ཁོ་ནར་མ་ཟད། རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱང་བསྡུ་དགོས་པ་ཡང་དག་པའི་ངེས་པའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ཡང་། རེ་ཞིག་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་བཤད་ན། སྔོན་བཅོམ་འདས་སྡིག་པའི་སྲིན་བུ་པད་པའི་ནགས་ཁྲོད་ན་བཞུགས་ཚེ། ཡུལ་དེའི་གྱད་རྣམས་ཀྱིས་བསོད་སྙོམས་ལ་སྤྱན་དྲང་བ་ན། ཀུ་ཤའི་གྲོང་དང་ཆུ་ཀླུང་དབྱིག་ལྡན་གྱི་བར་ན་ལམ་དེར་རྡོ་ཆེན་པོ་གྱེན་དུ་འདོམ་བཅོ་ལྔ། རྒྱར་འདོམ་ཕྱེད་བརྒྱད་ཡོད་པ་ཞིག་འདུག་པ་ལ་གྱད་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ། རྡོ་འདི་ཕྱོགས་གཞན་དུ་བཞག་ན་ལམ་བསལ་བས་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་ཞིང་།
9-1-13a
བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱང་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཀུ་ཤའི་གྲོང་གི་གྱད་སྟོབས་པོ་ཆེ་རྣམས་འདུས་ནས། རྟ་བ་ལང་རྔ་མོ་གླང་པོ་ཁྱུ་མཆོག་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཁྲིད་ནས་རྡོ་དེ་ལ་ཐག་པས་དཀྲིས་ནས། ཁ་ཅིག་སྐས་བཅས་ཏེ་རྩྭ་བལ་བ་ཛའི་ཐག་པ་སོགས་ཀྱིས་དཀྲི་ནས་འཐེན། ཁ་ཅིག་ཐོང་ལྕགས་བརྒྱས་གཞི་ནས་འབྱིན། ཁ་ཅིག་གིས་དགྲ་སྟྭས་གཅོད། ཁ་ཅིག་རྡོ་རྗེའི་གདབ་པ་དག་གིས་ཕྱེ་མར་འདོད་ཅིང་། མི་དང་ཕྱུགས་དུ་མས་བསྐྱིལ་ཞིང་། ཁ་ཅིག་སྨན་དང་སྔགས་ཀྱིས་གཞིག་པར་བརྩམས་ཀྱང་། རྡོ་དེ་བསྒུལ་ཀྱང་མ་ནུས་པས་སྒྱིད་ལུག་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེར་གཤེགས་པ་ན་དགའ་བས་མདུན་བསུས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད། དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཞོན་ནུ་དག་ཅི་འདི་ངལ་བར་བྱེད་དམ་ཞེས་གསུངས་པ་ན། དེ་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པར་གསོལ་ཏེ། བདག་ཅག་གིས་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུར་བརྩོན་པ་བྱས་ཀྱང་རྡོ་ཆེན་པོ་བསྒུལ་ཀྱང་མ་ནུས་པས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་འཕང་བ་ལྟ་ག་ལ་སྟེ་སྒྱིད་ལུག་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྡོ་དེ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་འཕང་བར་འདོད་དམ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆོག་ཏུ་འཚལ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོང་གཡས་པས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ཞིང་
9-1-13b
གཞི་ནས་མ་ལུས་པར་ཕྱུང་སྟེ། ཕྱག་གཡོན་པས་བླངས་ནས་ཕྱག་གཡས་ཀྱི་མཐིལ་དུ་བཞག་སྟེ་ཡུད་ཙམ་ཞིག་དགོངས་ནས་གྱེན་དུ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་འཕངས་ཏེ་མིག་ལམ་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་། དེའི་སྒྲས་གྱད་དག་དངངས་བར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་འཇིགས་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གྱེན་དུ་འཕངས་ཙམ་གྱིས་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་། མྱང་འདས་ཞི་བའི་སྒྲ་བྱུང་ངོ་། །སླར་འཁོར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་མཐིལ་དེ་ཉིད་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞལ་གྱི་དབུགས་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་མཛད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
在这里，一些释论中，有将此力解释为十种心力的，也有仅解释为身力的。实际上，十力是按照对境分为十种，除此之外均为智慧之力。"诸力"不仅仅是指身力，还应当包括神通等力，这是正确的定义。关于如来身力，虽然是无量的，但暂且以一个例子来说明：从前，世尊住在罪恶小虫帕帕的森林中时，那个地区的力士们邀请他去接受供养。在俱舍城与有宝河之间的路上，有一块高十五臂、宽七臂半的巨石。力士们心想："如果把这块石头移到别处，就能清理出道路，这样就能供养佛陀，我们也会因此出名。"于是俱舍城的大力士们聚集起来，带着数百匹马、牛、骡子、大象、公牛和麝香象，用绳索缠绕石头。有些人架设梯子，用吉祥草等绳索缠绕后拉动；有些人用数百铁钻从底部钻取；有些人用战斧砍凿；有些人用金刚锤想把它砸成碎末；许多人和牲畜努力推动；还有一些人试图用药物和咒语破解。但他们无法移动石头，因此感到沮丧。当世尊抵达那里时，他们欢喜地迎接他，然后在一旁坐下。世尊问道："年轻人们，你们在做什么辛苦的事情？"他们详细地讲述了经过："我们尝试了二十九天，虽然努力了却无法移动这块巨石，更不用说把它扔到别处了，所以我们感到沮丧。"世尊问他们："你们希望把这块石头扔到别处吗？"他们回答："世尊，我们非常希望。"于是世尊用右脚大拇指正确地撼动石头，将它完全从地基中取出，然后用左手拿起，放在右手掌中，稍作思考后，将它向上抛向梵天世界，使它消失在视线中。石头发出的声响使力士们感到恐惧。世尊说："不要害怕。"当石头被抛向空中时，传出"诸行无常"、"一切法无我"和"涅槃寂静"的声音。石头回落时，正好落在如来的手掌中。然后世尊用口中的气息将石头化为微尘。


 །ཕྱེ་མར་བྱས་ནས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཕྱེ་མའི་ཆར་བབས་པ་དང་། རྡོ་ཆེན་པོ་དེ་མེད་པས་གྱད་རྣམས་ཡིད་མ་བདེ་བ་མཁྱེན་ནས། རྡོའི་རྡུལ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་བསྡུས་ཏེ་སྔ་མ་ལྟར་མཛད་ནས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཤིག་ཏུ་གནས་པར་མཛད་པ་དང་། གྱད་རྣམས་ངོ་མཚར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡབ་དང་ཡུམ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་སམ། རྫུ་འཕྲུལ་ལམ། སྒོམ་པའི་སྟོབས་གང་ལགས་ཞུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ནི་ཡབ་ཡུམ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་ཏེ། འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་སོགས་འབྱུང་བ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཡིན་ལ། ཞལ་གྱི་དབུགས་ཀྱིས་ཕྱེ་མར་མཛད་ནས་སླར་བསྡུས་ཏེ་གནས་
9-1-14a
གཞན་དུ་བཞག་པ་འདི་ནི་སྒོམ་པའི་སྟོབས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གྱད་རྣམས་ཀྱིས་ཡབ་ཡུམ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བུ་ལྡན་ལགས་ཞུས་པས། བཀའ་སྩལ་པ། མི་བཅུའི་སྟོབས་བ་ལང་ཕལ་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་ཡིན་ལ། དེ་བཅུའི་བ་ལང་སྔོན་པོ། དེ་ནས་རེ་རེ་བཞིན་ཁྱུ་མཆོག་དང་། བསེ་དང་། གླང་པོ་ཕལ་པ། མི་ཕྱེད་པའི་གླང་པོ། སྒྲ་ཆེན་པོར་བྱེད་པའི་གླང་པོ། མཆེ་བ་གཙིགས་པའི་གླང་པོ། རི་སྔོན་པོའི་གླང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་རི་སེར་པོ། དམར་པོ། དཀར་པོ། དྲི་མཆོག་ལྡན་པ་དང་། དྲི་ངད་འཇམ་པ་དང་ལྡན་པ། དྲི་ཨུཏྤལ་དང་ལྡན་པ། དྲི་ཀུ་མུད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། པདྨའི་གླང་པོ་ཆེ་དང་། པདྨ་ཆེན་པོའི་དང་། གངས་ཁྲོད་དུ་སྐྱེས་པའི་དང་། བལ་གླང་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་བཅུ་འགྱུར་གྱིས་སྟོབས་ཆེ་ལ། བལ་གླང་བཅུའི་སྟོབས་ཚན་པོ་ཆེའི་སྟོབས་ཕྱེད་ཡིན་ལ། ཕྱེད་གཉིས་བསྡོམས་པའི་ཚན་པོ་ཆེ་གཅིག་གི་སྟོབས་བཅུའི་རབ་གནོན་གྱི་སྟོབས་ཕྱེད། དེ་གཉིས་ཀྱི་རབ་གནོན་གཅིག་གི་སྟོབས། རབ་གནོན་བཅུའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྟོབས་མཆོག་གི་སྟོབས་གཅིག སྟོབས་མཆོག་བཅུའི་སྟོབས་ཡན་ལག་མཆོག་གི་སྟོབས། ཡན་ལག་མཆོག་གི་སྟོབས་བཅུ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་སྟོབས་ཕྱེད། དེ་གཉིས་སྲེད་མེད་བུའི་སྟོབས་གཅིག སྲེད་མེད་བུའི་སྟོབས་སུམ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་དེ་བཞིན་
9-1-14b
གཤེགས་པའི་ཡབ་དང་ཡུམ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གནས་ཀྱི་གནས་རེ་རེ་ལའང་སྲེད་མེད་བུའི་སྟོབས་འཆང་བར་མཛད་པའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས་སྒྱུ་རྩལ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ། ལྷུན་པོ་རི་རབ་རྡོ་རྗེའི་ཁོར་ཡུག་ཅན། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་རི་གཞན་གང་ཡོད་པ། །ལག་པས་མཉེས་ཤིང་རྨིག་མེད་བྱེར་རློག་ན། །མི་ལུས་སྙིང་པོ་མེད་པ་མཚར་ཅི་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་མངའ་སྟེ། མདོ་དེ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྩྭ་བི་ར་ན་དང་ལྡན་པར་གནོད་སྦྱིན་འདམ་བུ་དང་འདྲ་བར་རྩུབ་པའི་དོང་ཀའི་ཤིང་དྲུང་ན་བཞུགས་སོ།

将石头化为粉末后，粉末如雨般落在各处。力士们因巨石消失而感到不安，佛陀察觉到后，便将石头的所有微尘不遗漏地收集起来，恢复原状，然后将其放置在一个僻静的地方。力士们惊叹不已，问道："这样的能力是如来从父母而来的力量，还是神通，或是禅修的力量？"如来回答说："这是从父母而来的力量；发出'诸行无常'等声音是神通的力量；用口气将石头化为粉末后再收集并放置在他处，这是禅修的力量。"力士们又问："从父母而来的力量是怎样的呢？"佛陀回答："十个人的力量等于一头普通牛的力量；十头普通牛的力量等于一头青牛的力量；依次类推，青牛、公牛、犀牛、普通象、不可分象、大声象、露齿象、青山象，以及黄山、红山、白山象，具香象、具柔香象、具优钵罗香象、具睡莲香象，莲花象、大莲花象、雪山生象和牦牛，它们的力量每一级都是前一级的十倍。十头牦牛的力量是猛力士力量的一半；两个半力合起来等于一个猛力士的力量；十个猛力士的力量是一个超胜者力量的一半；两个超胜者力量等于一个超胜者的力量；十个超胜者的力量等于一个力胜者的力量；十个力胜者的力量等于一个最胜支者的力量；十个最胜支者的力量等于无爱子力量的一半；两个半力合起来等于一个无爱子的力量；三百二十个无爱子的力量就是如来从父母而来的力量。如来身体的每一部分都具有无爱子的力量。"正如《广大游戏经》中描述神变的部分所说："金刚围绕的须弥山王，以及十方所有其他山脉，用手揉搓使之粉碎，人身无实质有何奇特？"此外，佛陀还具有无量神通之力，如那部经中所说："世尊住在长有毗拉那草的地方，在像芦苇一样粗糙的冬瓜树下，那里有一个像芦苇一样的夜叉。"


 །དེའི་ཚེ་སློང་མོས་བསོད་སྙོམས་རྙེད་དཀའ་བའི་མུ་གེ་བྱུང་བའི་ཚེ། མཽའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་ལ་གསོལ་པ། ས་ཆེན་པོའི་འོག་ན་རོའི་ཁམས་གྱ་ནོམ་པ་གནས་པས་བདག་གིས་ས་ཆེན་པོ་འདི་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་ལྡན་གྱིས་ཆུ་ཤིང་འདབ་མ་བསྒྱུར་བ་ཙམ་དུ་དཀའ་བ་མེད་པར་བསྒྱུར་ཏེ། ས་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་ལག་པ་གཡོན་པས་བཟུང་ནས། གཡས་པས་ས་ཆེན་པོ་ཁོར་ཡུག་དང་བཅས་པ་སྐད་ཅིག་ལ་སྒྱུར་བར་འཚལ་ཞུས་པ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྱུར་ནའང་། སེམས་ཅན་ཕལ་ཆེར་ཁ་ཟས་ཀྱི་རོ་ལ་ཆགས་ཤིང་རྨོངས་པར་འགྱུར་ལ། རོའི་ཁམས་གྱ་ནོམ་པ་དེའང་རིང་དུ་མི་གནས་པར་
9-1-15a
ནུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མ་གནང་བ་ཡིན་ཞིང་། མཽའུ་འགལ་བུ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྡན་པ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་གང་བར་གྱུར་ཀྱང་། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུར་ཡང་མི་འགྲོ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཡང་སྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱང་། མདོ་ལས། གླིང་བཞིར་དུས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་ཆར་ཕབ་པ་ལས། གླིང་བཞིའི་ཆུ་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་རྒྱ་མཚོར་བབས་པ་ན། དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆུ་ཐིགས་པ་རེ་རེ་ནས་འདི་ནི་གླིང་འདིའི་གྲོང་དང་ལྗོངས་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྗོན་པ་དང་ཡལ་འདབ་མེ་འབྲས་སོགས་ཆེ་གེ་མོ་ནས་བབས་སོ་ཞེས་ཆུའི་ཐིགས་པ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ནས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་སྐད་ཅིག་ལ་གཟིགས་པ་འཇུག་ནུས་པར་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ཏེ་མདོ་རྣམས་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་མི་རྣམས་ཆེས་ཉུང་གི། ཕྱི་རོལ་དྲང་སྲོང་མངོན་ཤེས་ལྔ་ལྡན་འདོད་པ་ལས་ཆགས་བྲལ་ཞིག་གིས་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོའི་ཚད་ཙམ་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་འདུག་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བ་ཆེས་མང་བ་དང་། ཆགས་བྲལ་དེས་སྟོང་ཆེན་གྱི་ཁམས་ན་མཐོང་ངོ་ཅོག་གི་སེམས་ཅན་ཆེས་ཉུང་གི། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལྷའི་མིག་གིས་ས་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོའི་ཚད་ཙམ་གྱི་ཕྱོགས་ན་འདུག་པར་མཐོང་བའི་སེམས་
9-1-15b
ཅན་ཆེས་མང་། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་དེས་སྟོང་ཆེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་མཐོང་བ་ཆེས་ཉུང་ལ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་གིས་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོའི་ཚད་ཙམ་གྱི་ཁྱོན་ན་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་ཆེས་མང་། རང་རྒྱལ་གྱིས་སྟོང་ཆེན་ན་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷའི་མིག་གིས་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོའི་ཁྱོན་ཙམ་ན་མཐོང་བ་མང་ལ། དེའི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་སེམས་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་ཁྱོན་ན་སེམས་ཅན་ཇི་ཙམ་མཐོང་བ་དེ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྷའི་སྤྱན་གྱིས་འཕང་ལོའི་ཚད་ཙམ་གྱི་ཁྱོན་ན་གནས་པར་གཟིགས་པའི་སེམས་ཅན་ཆེས་མང་ཞིང་གྲངས་མེད་ཅིང་། དེའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་རབ་འབྱམས་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་སེམས་སེམས་བྱུང་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་རྣམས་ནི་རྣམ་ཐར་བསམ་མི་ཁྱབ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་བྱེ་སྙེད་དུ་བགྲང་བའམ་བསམ་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ཡང་། དེ་འདྲ་བར་དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་མ་འདྲེས་པར་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐད་ཅིག་ལ་མཁྱེན་པར་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྒྱུ་སྙིང་རྗེ་ལས་བྱུང་བ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་དེའི་བྱམས་པའི་སྟོབས་ནི་སེམས་
9-1-16a
ཅན་གྱི་གྲངས་དང་ཁམས་བཞིན་དུ་ཚད་མེད་དེ། འདི་ལྟར་སློབ་པ་ལམ་གྱི་སྐབས་སུའང་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་བ་ཐམས་ཅད་གཞན་དོན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ།

那时，由于饥荒难以乞食获得施食，大目犍连向佛陀请求道："大地之下有精美的味界，我可以毫不费力地翻转这大地，如同有力者翻转一片树叶那样容易。我想用左手抓住一切依靠大地的众生，用右手在刹那间翻转整个大地及其周围。"如来回答说："即使你这样翻转大地，大多数众生会因贪著食物味道而迷惑，而且那精美的味界也不会长久存在，会很快消失。"目犍连具有这样的神通，即使三千大千世界充满像他这样的神通者，他们的神通也无法达到如来神通的百分之一，乃至连百万分之一都不到。
此外，关于禅修的力量，经中说：当四大洲上的时雨大云降下雨水，四大洲的巨大水流注入海洋时，如来能分辨每一滴水，知道"这滴水是从这个洲的某个城市、某个地区，或某棵树的某个枝叶、花果落下的"，能在刹那间观察到每一个微小水滴的来源。以此为例，从经中可知：三千大千世界的天人非常稀少，而在外道中，一位具有五种神通、已离欲贪的仙人能看到在车轮大小的范围内存在的众生却非常多；相比这位离欲仙人在大千世界看到的众生数量，阿罗汉用天眼在车轮大小的范围内看到的众生数量更多；相比阿罗汉在大千世界看到的众生，辟支佛用天眼在车轮大小范围内看到的众生更多；相比辟支佛在大千世界看到的所有众生，菩萨用天眼在车轮大小范围内看到的众生更多。同样地，相比菩萨在三千大千世界看到的众生数量，如来用天眼在车轮大小范围内看到的众生数量更多且无数。按此道理，十方无量世界中存在的一切众生的心与心所，过去、现在和未来的，即使是住于不可思议解脱的菩萨们，经过恒河沙数劫也难以计算或思考，但如来能在一刹那间清晰地了知一切众生在三世中的一切心与心所。
此外，如来是从大悲之因而生，以大悲为自性，因此其慈爱之力如众生的数量和界限一样无量。即使在学道阶段，一切圆满、成熟和净化都是因为大悲利他的缘故。


 འདི་ལྟར་སློབ་པ་ལམ་གྱི་སྐབས་སུའང་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་བ་ཐམས་ཅད་གཞན་དོན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། དེ་དག་མཐར་ཕྱིན་ནས་སྟོང་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ་མི་སློབ་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་མཛད་པ་ན་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ནི་ཚད་ནམ་ཡང་དཔག་པར་ག་ལ་ནུས་ཏེ། ཕྱོགས་ཇི་ཙམ་པ་དང་དུས་ཇི་ཙམ་པའི་མཐར་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་མདོ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དགེ་སྦྱོང་གོའུ་ཏ་མ་དེ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་མཆིས་པའི་ཐུགས་དང་ལྡན་པའོ། །དེའི་བྱམས་པ་དེ་ཡང་མ་ཆགས་ལ་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་ཤིང་། རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། རྒྱས་པར་འགེངས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཞེས་དང་། དུས་རྣམས་ཀུན་དང་ཞིང་ཀུན་དང་། །འཇིག་རྟེན་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་མཛད། །འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་བསམ་པ་ཡང་། །ཁྱབ་མཛད་ཀུན་མཁྱེན་བྱམས་དང་ལྡན། །ཟླ་མེད་ཐུབ་པའི་བྱམས་པ་ཡིས། །མ་ཁྱབ་ཕྱོགས་འགའ་མ་མཆིས་ཏེ། །ཁམས་དང་བསམ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཁྱབ། །དེ་བས་ཀུན་མཁྱེན་སྐྱོན་མ་མཆིས། །དཔེར་ན་ནོར་བུ་
9-1-16b
ཆུ་དྭངས་བ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཆབ་འདང་བགྱིད། །དེ་བཞིན་དྲང་སྲོང་ཐུགས་དག་པ། །སྐྱེ་བོའི་རྙོག་པ་དྭངས་བར་མཛད། །ཅེས་དང་། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། འདི་ནི་ཤིང་དབང་མཆོག་དྲུང་སྡང་བའི་གྱད། །དཔུང་བཅས་བདུད་རྣམས་རྒྱལ་མཚན་སྡེར་བཅས་པ། །ནག་པོའི་རྩ་ལག་བྱམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇོམས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཞི་བར་འཚང་ཡང་རྒྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྐུའི་བ་སྤུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཁྱོན་ཙམ་ལ། ཕྱོགས་བཅུ་དང་དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྲིད་དང་ཞི་བའི་ཆོས་སོ་ཅོག་མ་ལུས་པ་སོ་སོ་ནས་མ་འདྲེས་སྒྲིབ་མེད་དུ་སྟོན་པར་ནུས་པ་དང་། ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པའི་སྣོད་བཅུད་མ་ལུས་པ་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་གི་ཁྱོན་དུ་བཙུད་ཀྱང་། རྡུལ་རགས་པར་མི་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་ཕྲ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དུས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་བྱ་རབ་འབྱམས་ཀྱི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི་མཛད་པའི་རོལ་མོ་སྟོན་པར་ནུས་པའང་མདོ་ལས་མཚོན་བྱེད་དུ་གསུངས་པ། རྫིང་དཔག་ཚད་བརྒྱད་སྟོང་པ་ཆུས་གང་བ་པདྨས་ཁེབས་པ་ཞིག་ལ་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རླུང་གི་ཤུགས་ལས་འདས་པའི་རྟ་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ལྕགས་ཀྱི་
9-1-17a
ཤིང་རྟ་ཞོན་ཏེ། དེའང་རྟ་རྣམས་ཀྱི་རྨིག་པ་དང་ཤིང་རྟའི་མུ་ཁྱུད་ཆུ་ལ་མི་རེག པདྨའི་ལོ་མ་རྣམས་ཀྱང་རྟའི་རྨིག་པས་མི་བརྟོལ་བ་ཙམ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་མགྱོགས་པ་དེ་ལྟ་བུས་རྒྱུག་ལ། རྫིང་དེའི་ནང་ནས་སྦྲུལ་གདུག་པ་ཞིག་བྱུང་ནས་ཤིང་རྟ་ཕྱིར་མ་ལོག་པ་དེའི་སྐབས་སུ་ཤིང་རྟ་ལ་ལན་བརྒྱད་བསྐོར་ན། དེས་ལན་གཅིག་བསྐོར་བའི་ཡུན་ལ་ཀུན་དགའ་བོས་ཆོས་བསྟན་པ་བརྒྱད་སྟོན་ཞིང་དོན་གོ་བར་བྱེད། ཀུན་དགའ་བོས་ཚིག་གཅིག་ཙམ་སྨྲ་བའི་ཡུན་དེའི་བར་སྐབས་སུ་མཽའུ་འགལ་གྱི་བུས་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྟོན་ཞིང་དོན་གོ་བར་བྱེད། མཽའུ་འགལ་གྱི་བུས་ཚིག་གཅིག་སྨྲ་བའི་ཡུན་ལ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཆོས་བརྒྱད་སྟོན་ཞིང་དོན་གོ་བར་བྱེད། ཤཱ་རིའི་བུས་ཚིག་གཅིག་སྨྲ་བའི་ཡུན་ལ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམ་པ་གྲངས་མེད་པ་སྟོན། རང་སངས་རྒྱས་ཚིག་གཅིག་སྨྲ་བའི་ཡུན་ཙམ་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་གྲངས་མེད་བསམ་མི་ཁྱབ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟོན། བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཚིག་གཅིག་སྨྲ་བའི་ཡུན་ལ་མཽའུ་འགལ་གྱི་བུས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱད་ཁྲི་འདའོ།

如此，即使在学道阶段，一切圆满、成熟和净化都是因为利他的大悲心的缘故。当这些修行圆满后，现证无学智慧——空性与大悲的无二无别时，其大慈悲的力量怎能测量？因为它遍及所有方位和一切时间的边际。
如经中所说："大王，沙门乔达摩具有大慈爱的力量，对一切众生没有丝毫嗔心。他的慈爱无有贪着，无有障碍，恒常生起，任运成就，圆满充盈，遍及一切世界，随顺一切众生的意愿。"又说："以慈心遍及一切时、一切刹土及一切世界，也遍及一切众生的意愿，具足慈爱的遍智者，无与伦比的能仁的慈爱，无有任何方处不能遍及，也遍及一切界和意乐，因此遍智者无有过失。譬如清澈的宝石，能使水变得极其清净，同样，清净心的仙人，能使众生的污浊变得清澈。"
《广大游戏经》中说："这在胜树下，怀恨的力士，魔军及旗帜与爪牙，以慈爱的力量降伏黑色的眷属，证得无上菩提寂静。"如是当知如来在道位和果位的一切事业都是由大悲心而发起。
这样的如来身上的每一个毛孔微尘之处，都能清晰无碍地显示十方三世所摄的一切轮回与涅槃的法。虽然将尽虚空的器世间和有情世间全部纳入一个微尘中，微尘也不会变粗大，世界也不会变细小。在一刹那间能显现三世无边所知数量的事业，如经中所说：有一个长八千由旬、充满水、覆盖着莲花的池塘，某人乘坐铁制车子，车上有速度超过风的优良骏马，马蹄和车轮不触及水面，甚至不会穿破莲花叶，以这样的速度和力量奔驰。从池中出现一条毒蛇，在车子还没来得及返回的时刻，绕车子转了八圈。在蛇转一圈的时间内，阿难能讲解八种佛法并使人理解。在阿难说一句话的时间内，目犍连能讲解八种佛法并使人理解。在目犍连说一句话的时间内，舍利弗能讲解八种佛法并使人理解。在舍利弗说一句话的时间内，辟支佛能讲解无数佛法。在辟支佛说一句话的时间内，菩萨能讲解无数、不可思议、不可言说的佛法。在菩萨说一句话的时间内，目犍连能以神通穿越八万个世界。


 །མཽའུ་འགལ་གྱི་བུས་རྫུ་འཕྲུལ་རེ་རེ་འདའ་བའི་ཡུན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་མཛད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མུ་མེད་པའི་ཞིང་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ནུས་
9-1-17b
པ་དང་། གཞན་ཡང་མཽའུ་འགལ་གྱི་བུས་རྫུ་འཕྲུལ་དེ་ལྟ་བུས་ཕྱོགས་བཅུ་སོ་སོར་རེ་རེ་ཞིང་ཉིན་མཚན་བདུན་གྱི་བར་དུ་ངལ་མི་གསོ་བར་སོང་ནས་འཇིག་རྟེན་ཇི་ཙམ་བགྲོད་པ་དེ་དག་ར་བ་གཅིག་ཏུ་བསྐོར་ནས་ས་གཞི་མཉམ་པར་བྱས་ཏེ་ཡུངས་འབྲུས་ཕྱུར་བུར་བཀང་བ་དེ་བས་ཀྱང་མང་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ན། སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནས་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སོ་སོར་སྟོན་པ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་གྱིས་མཐོང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་དང་གདུང་མཐུན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ན། མཚན་དང་གདུང་མི་མཐུན་པའི་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་དེ་བས་ཀྱང་མང་བ་དག་གཟིགས་པ་ནི་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་དག་ན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་། བྱང་སེམས་ཀྱིས་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཞིང་ནི་རྒྱ་མཚོའི་བྱེ་མ་དང་། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མའི་ནང་ན་གསེར་གྱི་བྱེ་མ་དཀོན་པ་བཞིན་དུ་ཆེས་ཉུང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚུལ་གྱིས་ཚད་མེད་པའི་ཞིང་མཁའ་ཁྱབ་མ་འདྲེས་པར་གཟིགས་པ་དེ་དག་ཏུ། རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་སྐུ་དང་གསུང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་ཞིང་། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཕན་བདེའི་མཛད་པ་རྟག་ཁྱབ་ཏུ་འཇུག་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་བདེན་སྟོང་དུ་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་མངོན་དུ་མཛད་དེ། ནམ་
9-1-18a
མཁའ་དང་ལག་མཐིལ་མཉམ། སྐད་ཅིག་དང་བསྐལ་པ་མཉམ་ནས་ཆོས་དབྱིངས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྲིད་ཞི་གཉིས་སུ་མེད་པ་མི་ཕྱེད་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ། རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པ། དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་ཀྱང་། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གཞལ་ན་སྐྱོན་ཀུན་ཟད། ཡོན་ཏན་ཀུན་རྫོགས། མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་ཕ་མཐའ་མེད་པ། རྟག་བརྟན་ཞི་བ་གཡུང་དྲུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ། གསང་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་མི་ཟད་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་གྲངས་སྙེད་དུ་འཕྲོ་བས་བློས་ཇི་ཙམ་ཕྱེ་ཡང་མཐའ་མི་མངོན་པ་ནམ་མཁའ་འདོམ་ལ་གཞལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཚད་མེད་པར་ཤེས་དགོས་ཤིང་། དེའང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཚད་མེད་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཐ་དད་པའི་ཆོས་དང་། སངས་རྒྱས་གཅིག་ཉིད་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གང་འདུལ་གྱི་རོལ་པ་སོ་སོར་སྣང་བའི་གཅིག་བདེན་གྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ་སྣང་སྟོང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས། སྐུའི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་དང་། འོད་ཟེར་གཅིག་གི་ཡོན་ཏན་ཡང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཁྱབ་པས་ན་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་མའི་མུ་
9-1-18b
མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་བརྗོད་ཀྱང་ཟད་པ་མེད་པ་ལ་ངེས་ཤེས་གཏིང་ནས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤུགས་འཆང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ཚད་བརྟགས་པ་དང་། མཽའུ་འགལ་གྱི་བུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་མཐའ་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པས་མཚོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ།

在目犍连每穿过一次神通的时间内，如来能在无边刹土中显示从初发心到涅槃的整个圆满事业。此外，目犍连以这样的神通，分别向十方各自不间断地行进七天七夜，所经过的世界若全部围成一圈，使地面平整后用芥子粒填满，比这还要多的世界中，有众生趣入菩提、修行菩萨行乃至各自示现十二种事业，这些都能被如来的眼所见到。如果那些（佛和菩萨）全都是相同名号和种姓的，那么不同名号和种姓的佛和菩萨就更多了，更不用说了。如此，在世界中佛陀出现和菩萨修行的刹土，如同海沙中或恒河沙中的金沙那样稀少。
以此方式，如来清晰地观照无量遍满虚空的刹土，在其中，随缘示现神变游戏，显现各种能调伏众生的身与语，如如意宝般常遍地行利乐事业，却无分别心，任运成就。这是因为，一切方位和时间中的所知皆本性为空，如来亲证此理，虚空与掌心等同，刹那与劫等同，现证法界已净除暂时垢染的如来是超越轮回与涅槃的不二金刚智慧之身，超越微尘和刹那的法性，胜义中不可言说，但以世俗量衡量，则是一切过失已尽、一切功德圆满，智、悲、力三者无有边际，常恒、坚固、寂静、永恒的自性。
不动于彼，三密的显现无尽，如所知数般放射，无论心识如何分别，也不见其边际，就像测量虚空的大小一样，应知是无量的。而且，一切佛的无量幻化皆住于一佛的自性之不同法性，一佛遍及一切时空，随机示现的游戏各自显现，远离一多实有的边见等，是不可思议的智慧身。正因如此，一切佛子所摄的诸法无余皆是显空平等智慧的本性，所以身上一毛孔、一光明的功德也遍满虚空界，即使诸佛一直宣说到未来尽头，也无有穷尽，应当对此深生确信。例如，菩萨勇猛持度量如来身的大小，目犍连测试佛语的边际等，以此为例可以了知。
;


 །
总说
གཉིས་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ལ། སྐྱེ་རྒུའི་སྟོན་པར་གྱུར་པ་དང་། ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུས་སྟོན་པར་མཛད་པ་གཉིས།
为众生导师
དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས། ཕྱོགས་དུས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེའི་ལམ་བཟང་སྣང་བར་མཛད་པ་སྟེ། མདོ་ལས། གཏི་མུག་མུན་པ་མུན་ནག་གིས་རྟག་ཏུ། །སེམས་ནི་བསྒྲིབས་པར་གྱུར་བའི་སྐྱེ་རྒུ་དང་། །འཁོར་བའི་བཙོན་རར་ཆུད་པ་རྣམས་གཟིགས་ན། །དྲང་སྲོང་དམ་པ་དེ་ནི་ཐུགས་རྗེ་སྐྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་རྟག་ཏུ་ལམ་སྟོན་པའོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡབ་ཅེས་སོགས་ཚིག་གསུམ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་སྙིང་སྟོབས་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། རྒྱལ་བའི་གདུང་འཛིན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ལ་དབང་བ་དང་། གདུལ་བྱའི་ལྷག་མ་སྐྱོང་བ། བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱལ་ཐབས་ལ་དབང་བསྒྱུར་དུ་རུང་བས། འཁོར་སྒྱུར་གྱི་སྲས་མཚན་དང་ལྡན་པ་
9-1-19a
ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་དེ་དག་གི་མཚན་དུ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡབ་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། དང་པོ་རིགས་ཀྱི་ས་བོན་བསྐྲུན་པ་དང་། བར་དུ་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་སྐྱེད་བསྲིང་བ་དང་། ཐ་མར་བཅུ་པའི་ས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་དབང་སྐུར་བར་བྱེད་པ་པོ་སངས་རྒྱས་ནི་ཡབ་ཅེས་བྱའོ། །འཕགས་པའི་གང་ཟག་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཅས་པའི་བསླབ་པ་ཕྲ་མོ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་གཏོང་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལ་གནས་པ་ཁོ་ནས་རང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་དགོས་པས་ན། འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་སོ། །ཡང་སྐུ་དངོས་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཇི་རིགས་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལམ་གྱི་རྟེན་དང་། ལམ་དང་། ལམ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་འགོད་ཅིང་། མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་པོ་གང་རུང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཉམས་དགའ་བར་ཕྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་ལ་དོན་མཐུན་རྣམས་སྒྲོལ་བའི་དེད་དཔོན་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན་ཞེས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན་ནོ། །
如何利益分法
གཉིས་པ་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུས་སྟོན་པ་ལ། ཐུགས་ཀྱི་མཛད་པ་དང་། གསུང་གི་དང་། སྐུའི་མཛད་པ་གསུམ། དང་པོ། ཚིག་གཉིས་ལས།
9-1-19b
ཡེ་ཤེས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས། གདུལ་བྱའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྟོབས་བཅུར་བཞག་པ་དང་། ཆོས་སྟོན་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཡང་དག་རིག་པ་བཞིར་བཞག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྡོག་ཆས་ཕྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་། དུས་གསུམ་ལ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་དང་། བསྡུས་ན་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་དང་། དེའང་བསྡུས་ན་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉག་གཅིག་ཏུ་འདུ་ལ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པའི་གྲངས་བཞིན་ཏུ་ཚད་མེད་པ་སྟེ། དཔེ་དང་གྲངས་དང་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པས་ནམ་ཡང་ཕ་མཐའ་གཞལ་མི་ནུས་པས་བློས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་པས་ན། ཡེ་ཤེས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་སོ།

总说
第二、总说分为二：成为众生导师与以何方式为导师。
为众生导师
第一又分为略说和广说二部分。首先，"一切众生的导师"，是指为一切不分方位、时间和种类的众生显示利益安乐的善道，如经中所说："愚痴黑暗常遮蔽，心为黯黑所覆盖，见诸众生陷轮回，圣仙因此生悲悯。"如是以大悲心常为众生指引道路。
第二、广说："诸菩萨之父"等三句。为了无上菩提而具有不可阻挡的精进勇猛的诸菩萨，由于他们能继承佛种，掌管正法宝藏，护持剩余所化众生，能统御不可思议智慧的王权，如同转轮王的具相太子，故称为"佛子"。佛为他们之父，因为佛最初种下种姓种子，中间增长其断证功德，最后在第十地赐予法王灌顶，故称为"父"。
佛如同圣者阿罗汉等人的王，因为像长老舍利弗和大目犍连等，即使为了生命也不舍弃世尊制定的微细戒律，只有遵循世尊法王的教诫才能获得自道的果位，所以称为"圣者之王"。
同时，佛通过适当的身体显现和事业，引导众生趋入道的基础、道本身和道的圆满，使他们抵达任何一种究竟菩提的悦意城市，从轮回苦海中解脱，就像引导同行者的船长，所以称为"引导众生前往涅槃城市的船长"。
如何利益分法
第二、以何方式为导师分为三：意的事业、语的事业和身的事业。
第一，有两句："无量智慧"，是指成办所化机利益的主要方法安立为十力，说法时安立为四无碍解，智慧本体从差别方面分为五智，无碍趣入三时的三智，总摄为如所是和如所有的二智，再总摄则归于自生智慧——遍知一切相的唯一智慧。此智慧如同方位和时间所摄的一切所知数量那样无量，永远无法以譬喻、数量、理由等测量其边际，故称为"无量智慧"。


 །དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བརྙེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། ཚིག་གཅིག་གམ་དངོས་པོ་གཅིག་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྐལ་པ་དཔག་མེད་དུ་བརྗོད་ཀྱང་སྤོབས་པ་གཏུགས་པ་མེད་པས་ན། སྤོབས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མདོ་ལས། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་ངེས་པའི་ཚིག །མང་པོ་དག་གིས་དུས་གཅིག་ཞུ་ཞུས་ན། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཐུགས་ཆུད་ནས། །གསུང་དབྱངས་གཅིག་གིས་སོ་སོར་ལན་ཡང་འདེབས། །ཞེས་མི་འཇིགས་པ་བཞིས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་ལ་
9-1-20a
བཤད་པ་སྣང་ཡང་གསུང་གི་རྒྱུ་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གསུང་ལའང་ཚིག་གཉིས་ལས། གསུང་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་ཆ་ནས་ཏེ། ཚིག་གི་ཆ་དང་དོན་གྱི་ཆ་གང་ནས་ཀྱང་ལེ་ལོ་སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྐྱོན་གྱི་ཚོགས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མེད་པ། གསུང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་དང་རབ་རིབ་ཆགས་པ་ཉེ་བར་སེལ་བ་སྨག་ལ་ཟླ་འོད་ལྟར་ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་འཕེལ་བ་ཁོ་ནའོ། །དབྱངས་སྙན་པ་ཞེས་པ། གསུང་མཉེན་ཞིང་འཇམ་པ་ལ་སོགས་པ་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱ་མཚོ་དང་ལྡན་པས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་གནས་སྐབས་དགའ་བ་དང་། མཐར་ཐུག་ཕན་བདེའི་འབྲས་བུ་སྩོལ་བ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། མདོར་ན་མ་ལུས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་ཡང་། །ལྷ་དང་ས་གནས་བདེ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན། །དེ་ནི་མ་ལུས་འཇིག་རྟེན་ཁྱབ་སྣང་བ། །དབྱངས་ཉིད་ལ་ནི་རབ་ཏུ་བརྟེན་པར་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱང་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སྐུ་བྱད་ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི། སྐུའི་ཡན་ལག་ཕྲ་མོ་རེ་རེའི་མཛེས་སྡུག་ལའང་ཇི་ཙམ་བལྟས་ན་མིག་སུན་པ་མེད་པར་མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་གྱ་ནོམ་པ་གསར་དུ་མཐོང་བ་བཞིན་ཡིད་འོང་གི་དགའ་སྟོན་རྟག་ཏུ་མི་ཉམས་པ་ནི། སྐུའི་བྱད་དམ་བཞིན་ལྟ་བས་ངོམས་པའམ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཞེས་སོ། །སྐུ་མཚུངས་
9-1-20b
པ་མེད་པ་ནི། བ་སྤུའི་བུ་ག་གཅིག་དང་འོད་ཟེར་ཕྲ་མོ་གཅིག་གི་མཛེས་སྡུག་གིས་སྲིད་པའི་འབྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པས། དེ་དང་མཚུངས་པ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། གང་འདུལ་དུ་སྣང་ཞིང་། ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱི་ཚད་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའོ། །གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཐོང་བ་ན། ལུས་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་རྣམས་ཀྱང་རྨི་ལམ་སད་པའི་མཐའ་བཞིན་འགོག་ནུས་པའི་ཚུལ་རྣམས་ཞིབ་པར་མདོའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱིས་བརྒྱན་ཏེ་འཆད་པར་བྱའོ། །
自利断证圆满分法
གཉིས་པ་རང་དོན་སྤངས་རྟོགས་ཕུན་ཚོགས་ལ། སྤངས་བ་དང་། རྟོགས་པ་གཉིས།
已断
དང་པོ་ལ། སྲིད་པའི་གནས་སུ་བཞུགས་ཀྱང་སྲིད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པར་སྟོན་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་སྲིད་པ་ལས་འདས་པར་སྟོན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཚིག་གསུམ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ན་བཞུགས་ཤིང་མངལ་ནས་བལྟམས་པ་སོགས་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་གི་རོལ་པ་མཛད་ཀྱང་། འདོད་པའི་ཆོས་འདོད་ལ་འདུན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་གོས་པ་འདམ་ལས་སྐྱེས་པའི་པདྨ་གཞོན་ནུ་བཞིན་དུ་བཞུགས་པ་ལ། འདོད་པ་དག་གིས་མ་གོས་པ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་ཀྱང་། དེའི་རོ་མྱང་བ་སོགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་རམ་ལྷག་པར་མ་གོས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། གཟུགས་དག་གིས་ཉེ་བར་མ་གོས་པ་ཞེས་སོ། །གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པ་ལ་རོ་མྱང་མེད་ཅིང་། དེ་ན་ཆོས་སྟོན་པ་
9-1-21a
སོགས་མེད་པས་དེར་བཞུགས་པའང་མེད་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་པ་དག་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་སོ།

正由于获得如此不可思议的智慧，即使从一个词或一个事物开始，无量劫中宣说也不会穷尽辩才，因此称为"不可思议的辩才"。如经中所说："如是一切众生确定的词句，若多人同时请问，在一刹那心中领悟，以一音声各别给予回答。"以四无畏在众中发狮子吼时，称为这样。虽然此处解释为语的事业，但语的因是意的事业。
第二、关于语言也有两句：首先，"清净语"是从离过患的角度而言，无论从词句方面还是意义方面，都没有如懒惰等八种过患的丝毫微尘，这种语言能消除昔日及迷惑的执著，如暗夜中的月光，只增长普遍的喜悦。其次，"悦耳音"，指柔软、温和等具有海量音韵支分的语音，能使所化机心相续中生起暂时的欢喜，最终赐予利乐果实，如《宝性论》中说："总之，在一切无余世界中，天界和地上安乐的因，遍及一切世界显现的，是依于音声而宣说的。"等等。
第三、身的事业也以两句表示：首先，"相好无厌足"，指对身体每一微细部分的美妙，无论观看多久都不会厌烦，如同不断看到崭新精妙的事物般，常不衰减的悦意盛宴，这就是对身相或容颜观看无法满足或无厌足的意思。其次，"身相无与等"，指一个毛孔或一道细微光芒的美妙能胜过轮回中的一切荣华，因此没有丝毫能与之相比的，且能随缘显现，无法以方位和时间来限量。当见到如来身相时，即使强烈的身心痛苦也能像梦醒一样停止，这些道理将以经中的故事详细说明。
自利断证圆满分法
第二、自利断证圆满分为断和证二部分。
已断
第一又分为：虽住于有为处而不为有为过患所染的说明，以及自性超越有为的说明。
第一部分有三句：虽住于欲界，从胎中出生等，示现顺应世间的游戏，但丝毫不为欲法、欲贪等所染，如同从泥中生出的年轻莲花，称为"不为欲所染"。同样，虽然现前一切禅定，但不为其味着等所染近或所染著，因此称为"不为色所近染"。由于获得无色界的禅定无有味着，且那里也没有说法等，故也不住于彼处，因此称为"与无色不混杂"。
;


 །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདས་པ་དང་། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལས་འདས་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སྲིད་པའི་ས་བོན་དྲུང་ནས་ཕྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་སྤངས་པས་ན། སྡུག་བསྔལ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། རྒྱས་བཤད་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་གྲོལ་བའི་ཚུལ་ནི། ཕུང་པོ་དག་ལས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ལས་རབ་ཏུ་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་དུའོ། །ཁམས་རྣམས་ནི་རང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་ས་བོན་འཛིན་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེ་འཇིག་གི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་ཁམས་རྣམས་དང་མི་ལྡན་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བསྡམས་པ་ཞེས། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དམིགས་རྐྱེན་དང་། ནང་གི་དྲུག་བདག་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་ཞིང་མཆེད་པ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་ན། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་འཕོ་ཞིང་གཡོ་བ་མེད་པས་ན་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་མ་བསྡམས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ན་མཛེས་པ་ལ་བདེ་བའི་རྣམ་པས་ཆགས། མི་མཛེས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པས་སྡང་། བར་མ་ལ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བས་རྨོངས་
9-1-21b
པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོར་ན་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་ཡང་། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་སྐུ་ཡིན་པས་ཕུང་སོགས་ཐ་མལ་པའི་རང་བཞིན་ལྟ་བུ་ནི་ནམ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་སྤང་བ་ལ་ཚིག་བཞི་སྟེ། དེའང་སྤྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་མིང་དུ་མདུད་པ། ཡོངས་གདུང་། ཆུ་བོ། སྦྱོར་བ། ཐ་བ་སོགས་རྣམ་པ་དུ་མར་གསུངས་པ་ལས། འདིར་དང་པོ་གཉིས་བྱེད་ལས་དང་། ཐ་མ་གཉིས་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏེ། སྤྱིར་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ལ་མདུད་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་འཇུག་ཀྱང་། འདིར་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་སྲེད་པ་ཉིད་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བ་དེ་ལ་མདུད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བར་འཆིང་བའི་བྱེད་ལས་ཅན་མདུད་པ་དམ་པོ་དང་འདྲ་བ་དེ་བདག་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རལ་གྲིས་བཅད་པ་དེས་ན་སྲེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལྟ་བ་དང་མ་རིག་པ་སོགས་དབང་མེད་དུ་འཁྱེར་བའི་ཤུགས་ཅན་ཆུ་བོ་ལྟ་བུའང་སྤངས་པས་ན་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཆུ་བོ་ལས་བརྒལ་བ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྲེད་པས་མདུད་པ་བཞིན་དུ་བསྡམས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་བོས་ཁྱེར་ནས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་སྟེ། རྒྱུ་འབྲས་ཕྲུགས་བཞི་པོ་ལས་གྲོལ་ལོ་ཞེས་སོ། །
已证
གཉིས་པ་རྟོགས་པ་ལ། ངོ་བོ། ཡོན་ཏན།
9-1-22a
བྱེད་ལས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཟབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་གཅིག་ཀྱང་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ། དུས་གསུམ་དུ་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་དགོངས་པ་མི་གཉིས་ཤིང་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་ནི། འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་དེའི་ཡོན་ཏན་ནི། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པས་ན་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཞེས་སོ།

第二，分为果超越痛苦和因超越集起两部分。
第一，由于从根本拔除了有为的种子而断除一切苦，所以称为"从苦完全解脱"，这是略说。广说中，从苦的基础——蕴、界、处解脱的方式是："从诸蕴完全解脱"，意为从生灭无常的五取蕴中彻底解脱，因此如是称呼。"界"是指各自持有种子的意思，如来已离生灭戏论，所以"不具诸界"。"诸处已制服"，是指外六处作为所缘缘，内六处作为增上缘，使识向外境流散增长，称为"处"，而如来本性为戏论寂灭，因此诸处无有流散动摇，称为"已制服"。未制服处的众生则是见到悦意色时生起以乐受为相的贪，见到不悦意色时生起以苦受为相的嗔，对中庸境生起舍受而起痴等。总之，虽然显现为蕴界处的形相，但实际是超越蕴界处的一切相智慧身，因此永远不具有普通蕴等的本性。
第二，断除因——集起，有四句。一般来说，烦恼有结、热恼、暴流、系缚、绳索等多种名称，这里首先以两种说明其作用，后两种从本体角度说明。虽然"结"这个词可以适用于所有烦恼，但在此处特别指作为轮回主因的爱，称为"结"，因为它如同坚固的结缚，束缚众生于三界轮回，已被无我智慧宝剑斩断，因此"从爱欲中解脱"。"从热恼中完全解脱"，指已断除如暴流般强力地无法控制地冲走人的烦恼——邪见和无明等，能使人痛苦的热恼，"已越过暴流"。如是，从被爱欲如结般束缚和被烦恼暴流冲走而生热恼，即从四组因果中解脱。
已证
第二、证悟分为本体、功德和事业三部分。
首先本体又分为广大和甚深两方面。第一，无漏法安立为二十一类的智慧相，无一缺少，称为"智慧圆满"。第二，与三世诸佛的意趣无二无别无差别，安住于法界与智慧无别平等的自生智慧，称为"安住过去、未来、现在诸佛世尊的智慧"。此智慧的功德是：通达轮涅平等，与大悲本性不离不合，不住于一边寂静的边际，故称为"不住涅槃"，因此说"不住于涅槃"。


 །དེ་ལྟར་ཞི་བའི་དབྱིངས་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ལ་མི་གནས་པར་ཕྱོགས་དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ན་རྟག་ཏུ་གནས་ཤིང་ཕན་བདེའི་རྒྱུར་གྱུར་ནའང་། རང་གི་ངོ་བོ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སམ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལས་གཡོ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ན། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པ་ཞེས་སོ། །བྱེད་ལས་ནི། དེ་ལྟར་སྲིད་ཞིའི་མཐར་མི་གནས་པའི་སྲིད་ཞི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་
9-1-22b
ཉིད་ངེས་པ་དོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའམ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་ལྡོག་ཆས་ཕྱེ་བའི་སྐུ་གཉིས་སམ་གསུམ་དང་བཞི་ལ་སོགས་པས་དབྱེ་བས། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་ཕན་བདེ་མི་ཟད་པའི་རྒྱུར་གཞོམ་གཞིག་དང་བྲལ་བར་བཞུགས་པ་ནི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཏེ། འགྲོ་བ་ཕལ་པ་རྣམས་ནས་རྒྱུན་མཐའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཟིགས་པའི་ས་ལ་བཞུགས་པ་སྟེ་ཞེས་སོ། །ཚིག་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་ཆོས་དབྱིངས་མེ་ལོང་མཉམ་ཉིད་སོར་རྟོག་བྱ་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་འང་མཚོན་ནོ། །གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ། ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐུ་དང་ལུས་ཞེས་པའང་ཚོགས་པ་སོགས་ལ་འཇུག་པས། འདི་སྐབས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་འཇུག་གི་གསང་གསུམ་གྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་སྐུ་ཁོ་ན་ལ་མི་གཟུང་ངོ་། །ཡང་དག་པ་ནི་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བའི་ཡིན་ལུགས་དེ་ལྟ་བུ་དག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གཞལ་ན་ཕྱོགས་དུས་ཐམས་ཅད་ན་རྟག་བརྟན་གཞོམ་གཞིག་དང་བྲལ་བའི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན། ལྷུན་གྲུབ་ཕན་དང་བདེ་བ་མི་ཟད་པའི་གཏེར་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པའི་ཚད་
9-1-23a
མས་གཞལ་ན་རྟག་དང་མི་རྟག་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཀུན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དེ། ཡང་དག་པར་ན་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་རྟག་ཁྱབ་ལྷུན་གྲུབ་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་འདི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་ཡིད་ཆེས་པར་འདོད་པས། དཔལ་ལྡན་ནཱ་གཱ་རྫུ་ནའི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་རྩ་བ་ནས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར། ཤེས་བྱ་འདི་ཀུན་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་ན། དུས་ཚད་མེད་དང་ཕྱོགས་ཚད་མེད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཁྱོན་དུ་མི་ཤོང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུས་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་མཛད་པ་དེ་ནི་མཐའ་བཞི་ལས་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་དབྱེར་མེད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་ངེས་པ་དོན་གྱི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། དེའི་བྱིན་རླབས་རང་སྣང་ལས་སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུམ་གྱི་ཕྲིན་ལས་ནམ་ཡང་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ལའང་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་སྟེ། དབུ་མ་རྩ་བ་ལས། གང་དག་སངས་རྒྱས་སྤྲོས་འདས་ཤིང་། །ཟད་པ་མེད་ལ་སྤྲོས་བྱེད་པ། །སྤྲོས་པས་ཉམས་པ་དེ་ཀུན་གྱིས། །
9-1-23b
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གང་། །དེ་ནི་འགྲོ་འདིའི་རང་བཞིན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ནོ།

如是，不住于一边寂静的领域，而常住于一切方位时间所摄的世界界中，成为利益安乐之因，然而自身本体却丝毫不动于三时平等的法界或真实边际，因此称为"安住于真实边际"。
关于事业：如此不住于轮回与涅槃边际的轮涅平等智慧，就是了义的佛世尊智慧身或金刚身。通过对它差别方面的区分，可分为二身或三身、四身等，在世间与出世间一切坛城中作为无尽利乐之因，安住无有毁坏，这是如来常恒、周遍、任运成就的方式，住于观照一切众生的境界，从普通众生直至最终瞬间的大菩萨。这五个词语也象征法界智、大圆镜智、平等性智、妙观察智和成所作智五智。
第三、总结。如上所说的这些称为诸佛世尊身的伟大功德。"身"或"体"也适用于聚合等概念，在此处是指佛陀本身，不仅限于与语密和意密相对的身密。"真实"是指远离增益和减损的如实本性。
如此具有不可思议智慧身的佛陀，以世俗名言量衡量时，是一切方位时间中常恒坚固、不可摧毁的金刚自性，任运成就利乐的无尽宝藏；以胜义量衡量时，则超越常非常等一切戏论，正因为真实超越戏论，所以如来常遍任运成就不可思议的秘密是由自力比量所成立的，否则不可能成立。
想要通过自力比量之道对如来无量功德生起信心者，应如具德龙树《中论》所说那样，确认一切所知皆无自性，因此无量时间和无量方位也无自性，没有什么不能容纳于微尘与刹那之中，以无时等同性现前一切方位时间的显现，这是解脱四边的智慧身，是与一切佛无别的大者。了知这点后，皈依了义皈依处，也对其加持自显的佛三身事业永不间断的功德生起不可动摇的信心，应当如此确信。
如《中论》所说："若人以戏论，戏论于如来，彼则不能见，超戏无尽者。如来之自性，即是众生性。"如是了知，就是随念如来法身，这是一切随念中的王。


 །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་གསོལ་འདེབས་གཅིག་ཙམ་དང་། ཕྱག་གཅིག་འཚལ་བ་དང་། མེ་ཏོག་གཅིག་ཕུལ་བ་དང་། གཡེང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་མཚན་ལན་གཅིག་བརྗོད་པ་དང་། འཁྲུགས་བཞིན་དུ་རྩིག་ངོས་ལ་བྲིས་པའི་སྐུ་གཟུགས་མཐོང་བ་ཚུན་ཆད་ཀྱང་དགེ་རྩ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་ཡུལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཐར་སོན་པའི་དབང་གིས་བསླུ་བ་མེད་ཅིང་འདའ་བ་མེད་པར་ངེས་ཏེ། འགུགས་བྱེད་ཀྱི་རིག་སྔགས་རྣོན་པོས་དང་། སྦྲུལ་གོམ་པ་བདུན་པས་ཟིན་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱུས་ཟིན་པའི་ཉ་རྣམས་རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་རྩོལ་མི་དགོས་པར་དབང་མེད་དུ་བྱེད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་ཀྱང་མའི་ལ་དུའི་ཚིག་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཉིད་བསླུ་བ་མེད་པ་ལ་རིགས་པས་ངེས་པ་འདྲོངས་པ་དག་ལ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྨག་དང་བྲལ་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིན་མཚན་ནམ་རུང་རུང་དུ་ཡིད་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
9-1-24a
པའི་མཚན་གྱི་ཡི་གེ་རྣ་བར་གྲགས་པ་དང་། དེ་ལ་མོས་པ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ནི་ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པའི་འབྱུང་གནས་ཆོས་ཉིད་དང་རྟེན་འབྲེལ་དང་སྨོན་ལམ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དགེ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཐུ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་གྱི་འདུ་བྱེད་སྲིད་པ་ན་ཕན་བདེའི་གཞིར་གྲགས་ཤིང་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་འདིའི་འདོད་པ་འཇོ་བའི་ནོར་བུ་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་བུམ་པ་བཟང་པོ་བདུད་རྩིའི་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་མདུན་དུ་རྙེད་པར་དཀའ་ན་འདི་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། ནོར་བུ་སོགས་ཀྱིས་ནི་ཐར་ལམ་གསལ་བར་མི་ནུས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་གྱིས་ནི་ནམ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འཁྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་བྱིན་རླབས་ལས་སྣང་བའི་མཚན་གྱིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདེ་བ་སྟེར་བར་བྱེད་པའང་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ནུས་པ་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་ནམ་ཡང་བསླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་བརྟགས་ན་ནོར་བུ་སོགས་བེམ་པོ་རྡུལ་དུ་མ་ཚོགས་པ་དང་། གྲུབ་པའི་རིགས་སྔགས་དག་ཀྱང་ངག་གི་སྒྲ་སྐད་ཅིག་དུ་མའི་ཕྲེང་བ་ལས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱང་། བསྟེན་པ་པོ་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དཔལ་སྟེར་བ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་བཞིན་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་དངོས་པོའི་ནུས་པ་རྟེན་འབྱུང་བསླུ་བ་མེད་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ན་
9-1-24b
སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །མདོ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉིན་རེ་བཞིན། །བསྐལ་པ་གངྒཱའི་བྱེ་མ་སྙེད། །ལྷ་ཡི་ཟས་གོས་བྱིན་པ་བས། །དགེ་བསྙེན་གཅིག་ལ་ཟན་གཅིག་བྱིན། །དེ་བས་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་བསྐྱེད། །དགེ་སློང་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་དང་། །རྒྱུན་ཞུགས་ཕྱིར་འོང་ཕྱིར་མི་འོང་། །དགྲ་བཅོམ་རང་རྒྱལ་བར་དུ་སྦྱར། །ལ་ལས་ཕྱོགས་བཅུའི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི། །རང་རྒྱལ་རྣམས་ལ་ཉིན་རེ་བཞིན། །བསྐལ་པ་གངྒཱའི་བྱེ་མ་སྙེད། །ལྷ་ཡི་ཟས་གོས་བྱིན་པའམ། །གང་གིས་སངས་རྒྱས་སྒྲ་ཐོས་སམ། །སངས་རྒྱས་སྐུ་གཟུགས་བྲིས་པའམ། །འཇིམ་པ་ལས་བྱས་མཐོང་བ་ཡང་། །དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་ལྷག་ན། །སྐུ་མཐོང་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའམ། །བསྔགས་པ་ཚིག་གཅིག་ཙམ་བརྗོད་དམ། །མཆོད་པ་བྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། །གང་གིས་སངས་རྒྱས་མཚན་བཟུང་སྟེ། །ཡིད་ཆེས་མོས་ཤིང་མི་སྤོང་ན། །ཞིང་བཅུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིས་བཀང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཉིན་རེ་བཞིན། །བསྐལ་པ་གངྒཱའི་བྱེ་སྙེད་དུ། །ཕུལ་བའི་དགེ་བས་དཔེར་མི་ཕོད། །གཞན་ཡང་མཚན་ཙམ་བཟུང་བ་ལའང་། །ཚེ་འདི་ཉིད་དང་ཕྱི་མར་ཡང་། །ཕན་ཡོན་མཐའ་ཡས་གསུངས་གྱུར་ན། །རྒྱལ་བའི་བསྔགས་པ་འདི་ལྟ་བུ། །ཀློག་དང་ཡིད་བྱེད་སྨྲོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་གསུངས་པས་མཚོན་ཏེ་རྒྱས་པར་མདོ་རྣམས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།

如此，在心中观想佛陀后，作一次祈请，作一次顶礼，供养一朵花，以散乱心念诵一次名号，或即使在烦乱中看到墙上绘制的佛像，这些善根也绝不会白费。这是因为所缘对象佛陀本身是三世平等智慧究竟者的缘故，确定无欺无违，就像强力的召请咒语，或被蛇追行七步，或被鱼钩钩住的鱼儿，不必自己费力就会不由自主地被摄受一般。
这些并非如母亲哄骗孩子的话语，对于通过理智确信因果法性不欺的人来说，会生起远离疑惑黑暗的确定智慧。因此，应当日夜随时随地观想具有无量功德的如来。如来名号的文字传入耳中，对此生起信心是极其难得的，因为佛陀名号是无量福德、无尽源泉，由法性、缘起、愿力、禅定和不可思议善业的力量，使佛陀名号的缘起在有为界中作为利乐之基而广为人知。
若今世所欲的如意宝、如意树、吉祥宝瓶、甘露饮料等都难以得到，更何况这个。如意宝等不能照亮解脱道路，而如来名号必定会引导至菩提，这就是原因。对此，如来不可思议秘密加持所显现的名号赐予圆满安乐，这是事物法性缘起的不


 །
9-1-25a
随念法宝功德
གཉིས་པ་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ། མདོར་བསྟན་དང་། རྒྱས་བཤད་གཉིས།
略说
དང་པོ། དམ་པའི་ཆོས་ནི་ཞེས་པ་ནས་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱིར་ཌུ་དྷ་ཉ་འཛིན་པའི་བྱིངས་ལས་བསྒྲུབས་པའི་དྷརྨཱའི་སྒྲ་ནི་ཤེས་བྱ་དང་ལམ་སོགས་བཅུ་ལ་འཇུག་སྟེ། ཆོས་ཤེས་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དང་། དགེ་བཅུ་སོགས་ངན་སོང་ལས་འཛིན་པ་དང་། ལམ་མཐའ་གཉིས་ལས་འཛིན་པ་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྐབས་སོ་སོར་གོ་བ་ལེན་དགོས་ཀྱང་། འདི་སྐབས་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་ཤེས་བྱའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་དམ་པ་དང་། རབ་དང་། ཕུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་རྒྱུ་ལམ་དང་། འབྲས་བུ་འགོག་པ་མྱང་འདས་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་དང་། དེའི་རྒྱུ་མཐུན་ལུང་གི་ཆོས་དང་བཅས་པ་སྟེ། མདོར་ན་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དམ་ཆོས་དེ་ནི། ཐོག་མར་ཐོས་པའི་དུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་སྐྱེ་བས་ཐོག་མར་དགེ་བ་དང་། བར་དུ་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་པས་དོན་མྱོང་ན་གཏན་བདེའི་ལམ་གྱི་ངེས་པས་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བས་བར་དུ་དགེ་བའམ་ལེགས་པ་དང་། མཐར་བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བས་སྲིད་པ་གཏན་དུ་ལྡོག་པས་ན་ཐ་མར་དགེ་བ་སྟེ་གསུམ་ཡིན་ལ་ཡང་ན་རིམ་པ་ལྟར་བརྗོད་བྱ་བསླབ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་འཛིན། ཤེས་རབ་གསུམ་སྟོན་
9-1-25b
པས་ན་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཐོག་མ་བར་དང་ཐ་མར་དགེ་བ་ཞེས་བཤད་དེ། སྐབས་དེ་དང་དེ་ན་གཙོ་ཆེ་བའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པས་སོ། །དོན་བཟང་པོ་ནི། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་པས། དོན་མེད་པ་བྱ་རོག་སོ་བརྟག་གི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ་དང་། དོན་ཆུང་བ་ཤིང་གི་ལོ་མའི་གྲངས་དང་ལུས་ཀྱི་སྲིན་བུའི་གྲངས་སྟོན་པ་ལྟ་བུའི་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་གི་ཡུལ་ལ་རྨོངས་པ་བཟློག་ནུས་བའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པས་སོ། །ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ནི། མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་འདུ་བྱེད་ཡུལ་དེ་ལ་མ་གྲགས་པ་དང་སྡེབ་སྦྱོར་དཀྲུགས་པ་སོགས་དང་། བརྗོད་ཚུལ་མི་ལེགས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཁ་ཅིག་ལྟར། ཆེད་དུ་ངག་འཁྱོག་པོས་གོ་དཀའ་བར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་རྗེའི་ཐུགས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་བློ་དང་འཚམས་པར་གོ་བདེ་ཞིང་འཛིན་སླ་ལ་དོན་གསལ་ཞིང་རྣ་བར་སྙན་པའོ། །ངོ་བོའི་ཆ་ནས་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེའང་མ་འདྲེས་པ་ནི། གཞན་མུ་སྟེགས་སོགས་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། བདག་མེད་པ་སོགས་སྟོན་པ་དེས་ན་གཞན་དང་མ་འདྲེས་བ་ཐུན་མིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་དང་། །ངན་འགྲོའི་སྲིད་ལས་
9-1-26a
སྐྱོབ་པ་གང་ཡིན་པ། །འཆོས་སྐྱོབ་ཡོན་ཏན་ཕྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་ཏེ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི། འདོད་པ་ལྟ་བུའི་ཉོན་མོངས་པ་ཕྱོགས་རེ་དང་། ནད་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྨན་ལྟ་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཕྱོགས་རེ་ཞི་བའི་ཐབས་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པར་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་དྲུང་ནས་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། རྒྱལ་ཚབ་དམ་པས། གང་ཞིག་དོན་ལྡན་ཆོས་དང་ཉེར་འབྲེལ་ཞིང་། །ཁམས་གསུམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བྱེད་གསུང་། །ཞི་བའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པར་མཛད་པ་གང་། །དེ་ནི་དྲང་སྲོང་གསུང་ཡིན་ལྡོག་པ་གཞན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་པ་ཤེས་བྱ་ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ངོ་བོ་ལ་དྲི་མ་ཡེ་ནས་དག་པ་ཉིད་བརྗོད་བྱར་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྤྲོས་པས་དབེན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ།

随念法宝功德
第二、随念法宝分为略说和广说两部分。
略说
第一，从"正法"到"完全清净"进行说明。一般而言，"ḍu dhā nya"持有词根派生的"dharmā"一词可用于十种含义，包括所知、道路等。法是指所知持有自相，或十善等持离恶趣，或道路持离二边等，需要根据各自语境理解。在此处，"正法"是指在诸所知法中最殊胜、最上、最极的因道和果灭涅槃二法，以及与之相应的教法，简言之，即教法和证法的正法。
如是正法，最初听闻时生起信仰之信心，故为"初善"；中间以思所生慧体验其义时，因确定为永恒安乐之道而生起殊胜欢喜，故为"中善"或"中妙"；最后在修习时生起真实智慧，永远遣除轮回，故为"后善"。或者，按顺序说明三学内容：因说明戒律、禅定、智慧三者，与道次第相符，故说为"初、中、后善"，这是按照各个阶段主要修持的次第而言。
"义善"，是因为正确无误地说明了世俗谛和胜义谛两种真理的特征，不像无义的《观察乌鸦牙》之类的论著，也不像仅说明树叶数量或身体虫子数量等小部分内容，而是能断除对一切所知领域的迷惑，确立义理。
"文句善"，是指名词、句子、文字的组合没有在该地区不通行、韵律混乱等缺点，表述方式没有不妥之处，不像某些外道论著故意用曲折语言使人难以理解，而是如来以悲心适应所化机的智慧，易于理解、容易记忆、意义明晰且悦耳动听。
从本质方面来说，具有四种梵行功德：首先，"不杂"，是指与其他外道不共的细微无常、行苦、无我等教法，因此是与他不共的独特功德，如所言："能治一切烦恼敌，能救恶趣有为者，因具治救功德故，名为论典此二者，他宗论中皆缺此。"
"圆满"，不是像贪欲等烦恼的局部对治，也不像药物对治疾病那样只是息灭部分痛苦的有限方法，而是能从根本拔除三界一切烦恼的圆满对治，如《胜子正理》所说："凡是具义与法相连，能断三界一切烦恼，宣说寂静利益功德，此为圣者语，其余则相反。"
"完全清净"，是指所知法界本性清净的体性中垢染本来清净，以此为所诠，缘此为境的智慧也与法界相应，远离颠倒戏论，如是宣说。
;


 །ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཞེས་པ་ཆོས་དབྱིངས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་ལ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མའི་ཆ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཤིས་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་ལམ་གྱིས་སྦྱངས་ཏེ་གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་གློ་བུར་བྲལ་དག་གི་ཆ་ནས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་
9-1-26b
ཚངས་པ་ཞེས་པ་མྱང་འདས་ཡིན་ལ། དེའི་ལམ་མམ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཆོས་ནི་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་དགེ་བ་གསུམ་དང་། བཟང་པོ་གཉིས་དང་། ཚངས་སྤྱོད་བཞི་བོ་འདི་དག་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། དད་དང་དགའ་དང་བློ་རྣམས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཕྱིར་ཆོས་འདི་དགེ་བ་ཡིན། །དོན་རྣམ་གཉིས་ལྡན་གཟུང་སླ་དང་། །ཡོན་ཏན་བཞི་ཅན་ཚངས་སྤྱོད་སྟོན། །ཞེས་དང་། ཚངས་སྤྱོད་བཞི་ཡང་། གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ལྡན་པ་དང་། །ཁམས་གསུམ་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྤོང་རྫོགས་བྱེད་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་དག་དྲི་མས་དག་པ་སྟེ། །ཚངས་སྤྱོད་ཡོན་ཏན་བཞི་ལྡན་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། བླང་བྱའི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། གཏན་གྱི་ཡིད་བརྟན་དུ་བསྟན་པའོ། །
说最胜所取
དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཞེས། ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་སྒྲིབ་མེད་དུ་འཇུག་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་སྐྱོན་ཀུན་བྲལ་ཡོན་ཏན་ཀུན་རྫོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གཞན་རྨོངས་པས་བསླད་པ་ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ལ་འགལ་པའི་གནོད་པ་དུ་མའི་ཉེས་པ་དང་བཅས་པས་ན་ལེགས་པར་བཤད་པ་མེད་དོ། །ཅེས་སོ། །
9-1-27a
གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། སྐྱོན་བྲལ་བའི་ཆ་ནས་དང་། ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། ཡང་དག་པར་མཐོང་སོགས་ཚིག་གསུམ་གྱི་དོན། ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ན། ཡང་དག་པར་མཐོང་བའམ། དཔེ་ལ་ལར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་མ་ནོར་བར་མིག་གསལ་བས་གཟུགས་ལ་བལྟས་པ་བཞིན་དུ་གཟིགས་ནས། དོན་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་པས། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་ལུགས་མ་ནོར་བར་མཐོང་ནུས་པས་ན་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་སྟེ། འདི་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །དཀའ་ཆེན་གྱི་འགྲེལ་པ་ན་ཚིག་ཙམ་མིན་པར་དོན་ལ་དཔྱད་ནས་ངེས་པ་ཐོབ་དགོས་པའི་དོན་དུ་འཆད་ཀྱང་། འདི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་པའི་ལྡོག་ཆར་མ་སོང་བར་གང་ཟག་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཚིག་གཅིག་བར་དུ་སྟོན་པ་མི་འབྲེལ་ལོ། །ནད་མེད་པ་ཞེས་པ། ནད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པ་བག་ལ་ཉལ་བཅས་དྲུང་ནས་འབྱིན་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་འདིའི་ངོ་བོ་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མུན་པའི་སྐབས་མི་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ་ཟག་པའམ་ནད་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། རིགས་ཐམས་ཅད་ཟག་པ་ཉོན་མོངས་དང་མི་འགལ་བར་མཚུངས་
9-1-27b
ལྡན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དུས་ཆད་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི། འདི་སྐྱོན་བྲལ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འདི་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་བྱས་ནའང་ནམ་ཞིག་འདིའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་མི་སྐྱོབ་པའི་དུས་ཤིག་ཡོད་དམ་སྙམ་ན་དེ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ནོར་བུ་དང་བུམ་བཟང་སོགས་ཕན་པའི་དངོས་པོ་བཟང་པོ་ཡང་དུས་ཆད་པ་མེད་པར་ཕན་འདོགས་པ་མིན་ནའང་། འདིས་ནི་སྤང་བྱ་སྤངས་པ་སླར་མི་ལྡོག་ཅིང་། འཕགས་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་རྟོགས་རིགས་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པས་ན། འདི་ནི་དུས་རྒྱུན་ཆད་པའམ་ཟད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་བསྒྲུབས་པས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་སྟེ་འདིར་ཡི་གེ་མང་གིས་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ།

 །ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཞེས་པ་ཆོས་དབྱིངས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་ལ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མའི་ཆ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཤིས་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་ལམ་གྱིས་སྦྱངས་ཏེ་གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་གློ་བུར་བྲལ་དག་གི་ཆ་ནས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་
9-1-26b
ཚངས་པ་ཞེས་པ་མྱང་འདས་ཡིན་ལ། དེའི་ལམ་མམ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཆོས་ནི་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་དགེ་བ་གསུམ་དང་། བཟང་པོ་གཉིས་དང་། ཚངས་སྤྱོད་བཞི་བོ་འདི་དག་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། དད་དང་དགའ་དང་བློ་རྣམས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཕྱིར་ཆོས་འདི་དགེ་བ་ཡིན། །དོན་རྣམ་གཉིས་ལྡན་གཟུང་སླ་དང་། །ཡོན་ཏན་བཞི་ཅན་ཚངས་སྤྱོད་སྟོན། །ཞེས་དང་། ཚངས་སྤྱོད་བཞི་ཡང་། གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ལྡན་པ་དང་། །ཁམས་གསུམ་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྤོང་རྫོགས་བྱེད་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་དག་དྲི་མས་དག་པ་སྟེ། །ཚངས་སྤྱོད་ཡོན་ཏན་བཞི་ལྡན་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། བླང་བྱའི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། གཏན་གྱི་ཡིད་བརྟན་དུ་བསྟན་པའོ། །
说最胜所取
དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཞེས། ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་སྒྲིབ་མེད་དུ་འཇུག་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་སྐྱོན་ཀུན་བྲལ་ཡོན་ཏན་ཀུན་རྫོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གཞན་རྨོངས་པས་བསླད་པ་ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ལ་འགལ་པའི་གནོད་པ་དུ་མའི་ཉེས་པ་དང་བཅས་པས་ན་ལེགས་པར་བཤད་པ་མེད་དོ། །ཅེས་སོ། །
9-1-27a
གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། སྐྱོན་བྲལ་བའི་ཆ་ནས་དང་། ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། ཡང་དག་པར་མཐོང་སོགས་ཚིག་གསུམ་གྱི་དོན། ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ན། ཡང་དག་པར་མཐོང་བའམ། དཔེ་ལ་ལར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་མ་ནོར་བར་མིག་གསལ་བས་གཟུགས་ལ་བལྟས་པ་བཞིན་དུ་གཟིགས་ནས། དོན་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་པས། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་ལུགས་མ་ནོར་བར་མཐོང་ནུས་པས་ན་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་སྟེ། འདི་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །དཀའ་ཆེན་གྱི་འགྲེལ་པ་ན་ཚིག་ཙམ་མིན་པར་དོན་ལ་དཔྱད་ནས་ངེས་པ་ཐོབ་དགོས་པའི་དོན་དུ་འཆད་ཀྱང་། འདི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་པའི་ལྡོག་ཆར་མ་སོང་བར་གང་ཟག་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཚིག་གཅིག་བར་དུ་སྟོན་པ་མི་འབྲེལ་ལོ། །ནད་མེད་པ་ཞེས་པ། ནད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པ་བག་ལ་ཉལ་བཅས་དྲུང་ནས་འབྱིན་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་འདིའི་ངོ་བོ་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མུན་པའི་སྐབས་མི་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ་ཟག་པའམ་ནད་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། རིགས་ཐམས་ཅད་ཟག་པ་ཉོན་མོངས་དང་མི་འགལ་བར་མཚུངས་
9-1-27b
ལྡན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དུས་ཆད་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི། འདི་སྐྱོན་བྲལ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འདི་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་བྱས་ནའང་ནམ་ཞིག་འདིའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་མི་སྐྱོབ་པའི་དུས་ཤིག་ཡོད་དམ་སྙམ་ན་དེ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ནོར་བུ་དང་བུམ་བཟང་སོགས་ཕན་པའི་དངོས་པོ་བཟང་པོ་ཡང་དུས་ཆད་པ་མེད་པར་ཕན་འདོགས་པ་མིན་ནའང་། འདིས་ནི་སྤང་བྱ་སྤངས་པ་སླར་མི་ལྡོག་ཅིང་། འཕགས་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་རྟོགས་རིགས་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པས་ན། འདི་ནི་དུས་རྒྱུན་ཆད་པའམ་ཟད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་བསྒྲུབས་པས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་སྟེ་འདིར་ཡི་གེ་མང་གིས་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的藏文文献翻译：
"'完全清净'是指法界本性自性清净，但由于对此未能认识，暂时的客尘部分连同习气等，通过不错乱地观察本质的道路来净化，从而如实现证实相，从断除暂时障碍的角度而言，所以这样说。
'梵'指的是涅槃，而其道路或行为的法，即是具有四种梵行功德。如是三种善、两种善妙和四种梵行，如《经庄严论》中所说：'由于信心、欢喜和智慧之因，此法是善妙的。具备两种利益、易于把握，以及具有四种功德的梵行教法。'而四种梵行是：'具有与他不共之特性，能断除三界烦恼圆满成就，自性清净且无垢染，是为具备四种功德的梵行。'
第二，广说分为：宣说最胜所取和宣说永久可依赖两部分。
第一，宣说最胜所取分为略说和广说两部分。第一，略说：'世尊善说法'，意为对一切所知无碍观照的量士——佛世尊所宣说的法，是离一切过患、具足一切功德的本性，唯是善说。这表明外道被无明所污染的教法，因具有许多相违过患，故非善说。
第二，广说分为：从离过患角度和从具功德角度宣说两部分。第一，'正见'等三个词的意义：怎样是善说呢？'正见'或在某些版本中称为'正示'，是指如实观见诸法实相，如同明目者观看色法一样，并如实宣说，使所化众生依此能够如实无误地了知实相，因此称为'正见'，意思是'此中无错谬'。虽然在大德的注释中解释为不仅仅是文字，而是需要通过思考义理而获得确信，但这是作为法的功德来念诵的侧面，不应在中间插入作为个人修行的一个词，这样是不相关的。
'无病'，病是烦恼的异名，而此无漏法能从根本拔除烦恼及其种子，其本性如同太阳轮不容许黑暗存在一样，没有漏或烦恼病。因此，世间技艺等论典及各种教法都与漏、烦恼不相违，而是相应运行，而此法则超胜于彼。
'无时尽'，虽然此法离过患具功德，但若依靠它，是否有一天它的功德不再救护我们？并非如此。如同宝石、善瓶等有益的美好物品，不能无时尽地施予利益，而此法则不同，已断除的所断不再复返，通过圣道所获得的证悟种类也不会退失，因此称为'时无断尽'。这些都可以通过根据事物力量的推理来证成，应当确信，此处因担心文字太多而未详细书写。"


 །གཉིས་པ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་རྗེས་སུ་དྲན་ཚུལ་ལ་ཚིག་གསུམ་སྟེ། དེ་ཡང་། ཉེ་བར་གཏོད་པ་ཞེས་པ་སྡུག་ཀུན་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྤང་བྱ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་གཏན་དུ་བ་འདིས་རང་རྒྱུད་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱུ་འདི་ལས་གཞན་དུ་ཤེས་བྱའི་ཁོངས་ན་རྣམ་གྲོལ་གྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་གཏོད་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་གཏོད་ན་འདི་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པས་ཞུགས་པ་དེ། རིམ་གྱིས་སྲིད་པའི་གནས་ནས་དྲངས་ཏེ་ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་སོ། །དེའང་རྒྱ་དཔེར་ཨུ་པན་ཡི་ཀ་
9-1-28a
ཞེས་ཉེ་བར་གཏོད་པའམ། ཉེ་བར་འདྲེན་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་མཐོང་བ་ལ་དོན་ཡོད་པ་ཞེས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ན་འཁྱམ་པ་རྣམས། ད་རུང་དུ་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་དང་མ་འཕྲད་ཉམས་སུ་མ་བླངས་ན་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་དཀའ་བའི་འདམ་དུ་དབང་མེད་དུ་འཕྱན་པར་འདུག་པ་ལ། འདི་དང་འཕྲད་ན་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་སུ་གྲུ་དང་འཕྲད་པ་ལྟར་མཁས་པ་རྣམས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་གཏེར་ཆེན་པོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སླར་མི་ལྡོག་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ཤེས་བྱའི་ཁོངས་ན་མཐོང་བའམ་ཤེས་པ་ལ་འདི་ལས་དོན་ཆེ་བ་གཞན་མེད་ཅིང་། དོན་གྱི་མཆོག་མཐར་ཐུག་པ་འདི་ལ་ཡོད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འཁོར་བ་འདི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་ཆོས་ཁོ་ནར་ཤེས་ཤིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསྲབ་པར་བྱས་པས་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་མིག་ཅན་དག་གིས་ནི་ཀྱེ་མའོ་གསུང་འདི་ནི་ཆེས་བདེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་རྨོངས་པ་གང་དག་དམ་ཆོས་ལག་ཏུ་མཆིས་པའང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཚིག་ཙམ་དུ་སྣང་གི་དོན་མི་མྱོང་ངོ་། །རྒྱ་དཔེ་ལ་ལར་ཨེ་ཧི་པ་ཤྲཱི་ཀཿ ཞེས་འབྱུང་བ་འདིར་ལྟོས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའང་འདི་ལས་དོན་ཆེན་པོ་འབྱུང་བས་ན་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་པ་ཡིན་ཡང་གོང་ལྟར་བསྒྱུར་བ་ལེགས་སོ། །མཁས་པ་
9-1-28b
རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྟོག་གེ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ཕལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་གཟིགས་པའི་མཁས་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འདི་མངོན་སུམ་འགྱུར་ལ། འོན་ཀྱང་རྫོགས་པར་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མཁས་པ་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ལོ། །དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་འཇལ་བའང་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་མཁས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ཞེས་སོ་སོ་ནི་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། རང་ཞེས་པ་ཡུལ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་མ་ནོར་བ་དང་། རིག་པ་ཞེས་མཐོང་བ་སྟེ་སྒྲ་བསྡོམས་ན་གཞན་བུམ་སོགས་ཤེས་པའི་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་ཚུར་མཐོང་གིས་འདི་མི་ཤེས་ཀྱི། འདི་རང་ཉིད་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་སྟེ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བློ་ཞིག་གི་ཡུལ་ཡིན་པའོ། །དེས་ན་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་ཐུན་མོང་མིན་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་དག བསྒོམས་པའི་མྱོང་བས་རེག་ན་མི་འགྱུར་བའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
第二，从具功德角度忆念的方式有三个词语。其中，"授予"是指这能授予已断除一切苦和集所摄应断之无漏永恒安乐于自相续中，意思是除此因外，在所知范围内没有能授予解脱安乐的其他方法。如何授予呢？对此通过闻思修而趋入，则能逐渐从轮回处引导，带入无漏界中。在梵文原本中出现"Upanayika"，意为"授予"或"引导"。
"见之有义"是指自无始以来在轮回大苦海中流转者，若仍未遇到、未修习正法，则将无有穷尽地在难忍痛苦的泥沼中无奈沉浮。若遇到此法，如同在海洋中遇到船只，智者依靠此法能不退转地前往大苦海的彼岸。因此，在所知范围内，没有比了知此法更有意义的事，而究竟最胜义在于此，故称为"见之有义"。对于轮回本是苦的自性，而其对治唯有正法，依靠此法使轮回苦减轻，有信心眼目者定会确信："哎呀！此教法确实真实！"而其他愚痴之人即使拥有正法也舍弃，对他们来说只是文字而已，并未体验其义。在某些梵文版本中出现"Ehipaśrikaḥ"，此处译为"请看"，意为从此会生起大义利，所以说"请看"，但像上面那样翻译更好。
"为诸智者各自所证"，表明此法极为甚深，非寻思及世间凡夫心识所行境界。通达实相的智者圣者们以各自自证智慧现证此法，但完全领悟此法唯是究竟智者佛陀的境界。以总义方式测量也只是具有极细微智慧的智者所行境界。其中"各自自证"，"各自"是指与他不共的意思，"自"是指那些对象的无误本性，"证"是指见到，合起来说，这不同于眼识了知瓶等外物的凡夫见解所能了知，而是唯有自我了知的智慧才能了解，是不共智慧的境界。因此，具有各自自证智慧者的行境，是不共出世间的功德，若通过修持而获得体验，则成为不变信心的基础，这是其义。


 །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱའི་ཁོངས་ན་བླང་བའམ་བཅང་བར་བྱ་བའི་མཆོག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་བསྟན་ནས།
说常信处
ད་ནི་གཉིས་པ་དེ་ལ་བླང་ཞིང་བཟུང་ན་གཏན་དུ་ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བའི་ཚུལ་གསུངས་པ་ལ། བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ལེགས་པར་
9-1-29a
བརྟེན་པ་ཞེས། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ལ་ལར་ཕུང་སོགས་ཡོད་པར་བསྟན། ལ་ལར་མེད་པར་བསྟན། ལ་ལར་གཉིས་ཀར་བསྟན། ལ་ལར་གཉིས་མིན་དུ་བསྟན་པ་སོགས་མཐའ་ཡས་པས་ཡིད་བརྟན་དུ་དཀའ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་མིན་ཏེ། ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་ལེགས་པར་མཁྱེན་ནས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱི་དོར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། བདེན་པ་གཉིས་ལས་བརྩམས་པའི་ཆོས་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་རྣམས་ཅི་ཙམ་བཟོད་པར་བསྟན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་གདུལ་བ་ལ་འགྲོ་ཞིང་། མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་གྱི། དོན་སོ་སོ་དང་འགལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དོན་མི་སྟོན་པ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་གཅིག་ལ་འགལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེ་ལ་ལར་ལེགས་པར་སྟོན་པ་ཞེས་འབྱུང་བའང་དོན་དེ་འདྲའོ། །འགྲེལ་པ་ཁ་ཅིག་ན་ཡིད་རྟོན་གྱི་སྒྲར་བྱས་ནས་དེའང་འདུལ་བའི་བཅས་མཚམས་ལ་གཅེས་སྤྲས་བགྱིད་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ནི་སྐད་དོད་དང་དོན་གྱི་འབྲེལ་གཉིས་ཆར་བརྟགས་པས་གཞུང་གི་དགོངས་པ་ཡིན་མིན་ཤེས་པར་ནུས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ་ཚིག་དྲུག་ལས། དང་པོ་གཉིས་ནི། ངེས་པར་འབྱུང་བ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ། ཞེས་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐར་
9-1-29b
ཐུག་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། ཀུན་ཉོན་རགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་སའི་བར་གྱི་སྤང་བྱ་མ་ལུས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་སྤངས་པ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་མ་ཟད་པ་ན་དེ་ཉིད་དུ་བླ་མེད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་བྱའི་མཐར་ཐུག་པའང་བརྙེས་པ་ཡིན་པས་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྤང་བྱ་མཐའ་དག་སྤངས་ཤིང་། རྟོགས་བྱ་མཐའ་དག་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་འབབ་ཅིང་གཞོལ་པས་མཐར་ཐུག་ཐེག་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་བྱ་མཐའ་དག་གཅིག་ཡིན་ན་གཅིག་སྤང་དགོས་པའི་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ཐམས་ཅད་འགལ་མེད་ལམ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་གཅིག་ཏུ་རྫོགས་པས། གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མེད་པའང་མི་མཐུན་པ་མེད་ཅིང་། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འོག་མའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཐམས་ཅད་གོང་མར་འདུ་ཞིང་མི་ཕྱེད་པས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གནད་གཅིག་ཏུ་ཚང་བ་ལ་འདུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་པ་དོན་སོ་སོ་བ་འགལ་བ་ཡང་ཡིན། གཅིག་གཅིག་ལ་མི་འདུ་བ་ཡིན་ན་མཐར་ཐུག་གི་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་ཡང་། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ཆེ་ཆུང་རང་གིས་ཇི་ཙམ་བཟོད་པ་དེ་ལའང་གཏན་དུ་ཡིད་བརྟན་
9-1-30a
རུང་ཞེས་པའོ། །འདི་ལྟ་བུའི་གནད་མ་རྟོགས་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དམན་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་ཡིད་ངོར་མ་ཤོང་ནས་ཆོས་སྤོང་བའི་ཕུང་ཀྲོལ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
如是在所知范围内，已宣说正法是取受或持有之最胜，
现在第二，若取持此法则永久可作为可信赖之理的宣说分为：略说与广说两部分。第一，"依于世尊所说之律法"，对此有人想：佛法在某处说蕴等是有，在某处说是无，在某处说是二者皆是，在某处说非二，如此无尽，故难以信赖。然而不是这样的，量士佛世尊善知所化众生的根器、能力和意乐，如同擦拭珍宝一般，从二谛出发，随其所能接受而宣说粗细极细及究竟之义，所有这些都能调服所化众生相续中的烦恼，全部都趋向究竟菩提，没有一句话与各别义相违，或不显示真实义，所有这些无有相违地趋入一个究竟菩提，所以这样称呼。在某些版本中出现"善说"，意思也是如此。在某些注释中，将此作为"信赖"的词语，解释为对律仪戒谨慎护持的意义，通过考察梵语原词和意义的关联，可以知道这是否符合经文的意图。
第二，广说有六句。第一两句："出离"、"趣向圆满菩提"，一切正法究竟归于一味胜义，这是如何呢？从粗大烦恼开始乃至无明习气地的一切所断，具有各种出离之方便，从成为断德圆满之因的角度称为"出离"，当二障垢尽时，即获得无上圆满菩提究竟所证，故说"趣向圆满菩提"，即断尽一切所断，证悟一切所证的大菩提，趋入归向，故宣说为究竟一乘。
因此，正法的一切所诠如果是一，就没有丝毫一个必须舍弃另一个的矛盾，而是一切无违地作为道的条件融为一体。依据所化众生的意乐，佛法虽无量，但无有相违，不仅无有相违，而且下乘的一切功德部分都汇入上乘而不分离，所以说"一切要点汇集为一"。如果各种正法是相互矛盾的不同内容，且彼此不能统一，则不能作为究竟的信赖处，但并非如此，所以无论自己能承受多少大小法，都可作为永久的信赖，这是其义。不了解这样的要点而认为声闻法是低劣的人，是因为无法在心中容纳如来深广法的方式，而陷入诽谤正法的祸患中。


 །བརྟེན་པ་ཡོད་པ། རྒྱུ་བ་བཅད་པ་ཞེས། སྤྱིར་འདུས་བྱས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཆོས་གང་དང་གང་ལ་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་མཐར་མི་འཇིག་པ་མེད་པས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་ཚངས་དབང་སོགས་ཀྱི་སྲིད་ཐོབ་ནའང་། དེ་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་ཐོབ་པ་པོ་དེ་ལ་འདུན་ཞིང་མ་གཏོང་ན་ཡང་། ཐོབ་བྱའི་ངོས་ནས་བརྟེན་པ་མེད་པའམ་གཟུང་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་ནི་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟེན་པོ་རང་གིས་ཆོས་མ་བཏང་ན་ཆོས་ལ་བརྟན་པའམ་གཏད་སོ་འཆའ་མི་ནུས་པ་ཞིག་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཆ་གང་ནའང་མི་སྲིད་པས་སོ། །འདི་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་པ་ཆོས་རྟེན་དུ་བྱས་ནས་དེའི་སྟེང་ན་བརྟེན་པ་པོས་བརྟེན་པ་དེ་ནམ་ཡང་མེད་པར་མི་འགྱུར་བར་གོ་དགོས་ཏེ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བརྟེན་པ་ཡོད་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཁ་ཅིག་ཆོས་སངས་རྒྱས་ལ་བརྟེན་ཞེས་པ་ཙམ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་སྦྱར་བ་ནི་གཞུང་འགའ་ཞིག་གི་དོན་སློང་མ་ནུས་པའོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ། དེ་ལྟར་ཆོས་དེ་མི་བསླུ་བའི་ཡིད་བརྟན་རུང་བར་གྱུར་ཀྱང་། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བྱ་བ་བཟང་པོ་དང་འབྲས་བུ་བཟང་
9-1-30b
པོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟང་པོར་ཟད་ཀྱང་། བཟང་པོ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། ད་ནི་བགྱི་བ་ཅིའང་མེད་དེ་ཞེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡིད་བརྟན་རུང་བ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ་སྙམ་ན་མིན་ཏེ། ཆོས་ལ་བརྟེན་ན་བཟང་པོ་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་བྱ་བ་བྱས་པ་དང་། ཁུར་བོར་བ་མི་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡོད་དེ། དེའི་ཚེ་ན་སླར་ཡང་བྱ་བ་གཞན་དང་གཞན་ལ་སྦྱོར་བའམ། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ཅིང་འགྲོ་བ་ཡང་དག་པར་ཆད་པས་ན་རྒྱུ་བ་བཅད་པ་ཞེས་ཏེ། རྣམ་བཤད་རིག་པ་ལས། གོང་ན་མེད་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་བ་བཅད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཆེས་ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་རྒྱུ་བའོ། །དེ་འདིར་ཡང་དག་པར་ཆད་པས་ན་རྒྱུ་བ་བཅད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་བ་བཅད་པ་དང་། འཁོར་བར་འགྲོ་བ་བཅད་པ་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཞིག་འགྲེལ་པ་སོ་སོ་ན་བཤད་ཀྱང་ཕྱོགས་རེ་བ་སྟེ་ཟུར་མ་ཕྱིན་པའོ། །ཚིག་ཕྱི་མ་འདི་གཉིས་དོན་བརླིང་པས་གསལ་པོར་འདི་ན་ཕྱེ་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ཁོངས་འདི་ན་ཡིད་བརྟན་འགྱུར་མེད་དུ་རུང་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཤེས་ཤིང་། འདས་དང་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པའི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་སློབ་མར་བཅས་པ་དང་། འགྲོ་བའི་བདེ་སྐྱིད་ལེགས་ལམ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བར་ཡིད་ཆེས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པའི་སྨོན་ལམ་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཏུ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཚད་མེད་པའང་འདུ་བར་མདོ་
9-1-31a
ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་ད་ལྟ་དམ་པའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་སྣང་བ་འདི་དང་འཕྲད་པ་རེ་དགའ་སྙམ་དུ་རང་ནུས་དང་བསྟུན་པའི་ཆོས་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལའང་བྱམས་པས། ཡི་གེ་འབྲི་མཆོད་སྦྱིན་པ་དང་། །ཉན་དང་ཀློག་དང་ལེན་པ་དང་། །འཆད་དང་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། །དེ་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་སྤྱོད་བཅུའི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་སུ་ལེན་པས་མི་ཚེ་དོན་ཡོད་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཐོས་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་། འཆད་པ་དང་། དོན་སེམས་པའི་ཕན་ཡོན་ཡང་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་རྒྱས་པར་མདོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
"有所依"、"断游行"，一般而言，依靠任何有为有漏法无一不终将坏灭，即使获得转轮王或梵天王等地位，也没有可依靠之处。因为虽然获得者本人对其依恋不舍，但从所得方面来说，没有可依靠或不可执持，而法则不是这样的。若依靠者自己不舍弃正法，则不存在在任何方位或时间的任何情况下不能依靠法或不能将法作为归依处的情况。这里"有所依"应理解为：以法为依靠，依靠者对所依靠之法不会变成不存在，因为是导师亲自现证所知诸相而宣说的，以此为理由而称为"有所依"。有些人仅解释为"法依佛"，或解释为"依于如来藏"，这是不能提取某些经文含义的解释。
对此有人想：虽然法是不欺诳的可信赖处，但在世间界中，所有享有善行与善果者，虽都是善，但善法终有穷尽，会说"我已无事可做"，因此没有可绝对信赖者，法也与此相同。然而并非如此，依靠法能达至善的究竟处，即"已办所作"、"已卸重担"的无学果位。届时，不再从事其他各种事业，不再从一处转至另一处，所以称为"断游行"。如《分别明了》中说："上无更胜即为断游行，极为最上趣向即是游行，此处真实断绝，故名断游行。"对此，虽然各注释中解释为断除心心所流转，或断除轮回流转等多种解释，但这些都是片面的，不全面。这后两个词义理深奥，在此处才得以明确揭示。
如此，在所知诸法范围内，唯有正法是可以成为不变坚固信赖处的事物，知道这一点后，确信过去、现在和未来诸佛及其子和弟子，以及一切众生的安乐幸福善道唯从法光中生起，应发愿持守正法。因为经中说，诸佛子的无量大愿也会在此中汇集。
如是忆念法的功德后，应想"我现在遇到珍贵正法之光明真是欢喜"，依自己的能力持守正法。对此，弥勒说："书写、供养与布施，听闻、诵读与受持，解说、背诵与思维，以及修习皆应行。"应按照十法行的方式修持，努力使人生有意义。如此，关于听闻、受持、解说和思维一首名为"正法"的偈颂的无量无边功德，应从经中详细了解。


 །
随念僧宝功德
གསུམ་པ་དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་ཚུལ་ལ། དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དེ་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན་གནས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པ་གཉིས།
说僧宝功德
དང་པོ་ལ་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཞིང་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་གཉིས། དང་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགེ་འདུན་ནི། ཞེས་པ་ནས། མཐུན་པར་ཞུགས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། དེ་ལ་དགེ་འདུན་ཞེས་པ་བདུད་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་གིས་ཀྱང་ལམ་ལས་དབྲལ་བར་མི་ནུས་པས་ན་མི་ཕྱེད་པའི་འདུན་པ་ལྡན་པའི་མིང་སྟེ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཡིན་
9-1-31b
པའམ། ཡང་ན་དམིགས་པ་སོགས་ཆེན་པོ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི། ཉེས་པའི་སྐྱོན་གྱི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པས་རྒྱུད་བསྡམས་པས་ལེགས་པར་ཞུགས་པ། དོན་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་ལྡན་པས་རིགས་པར་ཞུགས་པ། རྟག་ཆད་སོགས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྒྱུད་གྲོལ་བས་དྲང་པོར་ཞུགས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འགྲོ་དོན་སོགས་མི་མཐུན་པ་མེད་པར་མྱང་འདས་ལ་ཞུགས་པ་ལ་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ཡང་ན་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་པ་འདི་མདོར་བསྟན་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་ན། རྒུད་པ་མཐའ་དག་ཟློག་པའི་ལམ་ཡང་དག་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པ་དག་ལ་ལམ་ཡང་དག་མེད་པས་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་མིན་ཞེས་སྟོན་ལ། རྒྱས་བཤད་དུ་རིགས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས། རིགས་པ་ནི་མྱང་འདས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་འབྲས་བུའི་ཆ་ནས་དང་། དྲང་པོ་འཕགས་པའི་ལམ་སྟེ། མདོ་ལས། དྲང་པོ་གང་ཡིན་འཕགས་པའི་ལམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལམ་གྱི་ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན། མཐུན་པ་ནི་འཕགས་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ཐམས་ཅད་མྱང་འདས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྲོ་བ་ལ་མཐུན་པས། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཞེས་ཞུགས་པ་པོ་གང་ཟག་གི་ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན། ཡང་ན་རིམ་པ་བཞིན་ལམ་
9-1-32a
སྟོར་བ་དང་། ནོར་བ་དང་། གོལ་བ། ལྡོག་པ་བཞི་བྲལ་བའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དུ་མི་ལེགས་པ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་བྲལ་བའི་ཡང་དག་པ་མ་ནོར་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུད་དག་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་ཞེས་སོགས་ནས་ཡོན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་བསྟན་དོན་ནི། ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་དག་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པས་འདི་ལ་གཞན་གྱིས་གུས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ལག་པ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་འགྲོ་བའི་འདྲེན་པ་དམ་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དོན་ཆེ་བས་ཕྱག་བྱ་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཡོན་ཏན་མཆོག་གིས་རྒྱུད་མཛེས་པ་གང་བསོད་ནམས་ཀྱི་དཔལ་གྱི་ཞིང་སྟེ། དཔལ་ནི་བཟང་པོའམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྤྱིའི་མིང་ཡིན་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱང་ཡིན་ལ་དཔལ་ཡང་དེ་ཡིན་པས། བསོད་ནམས་ཀྱི་དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བས་དེའི་གཞི་ཞེས་བྱ་ཞིང་། སྐྱོན་བྲལ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་འདི་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་འབྱོར་བས་མཆོད་ཀྱང་རང་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་བས། འདི་ལ་ཕུལ་བའི་ཡོན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་སྟེ་ཡོན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཉེས་པ་མེད་པར་མ་ཟད་གཞན་གྱི་ཚོགས་རླབས་པོ་ཆེ་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་ཡོན་སྦྱོང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་སོ། །མདོར་ན་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའི་བཀུར་སྟི་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་
9-1-32b
སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱབས་སུ་བརྟེན་པའི་འོས་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ཕན་མི་ཟད་པའི་དཔལ་གྱི་ཞིང་ཡིན་པ་དང་། ཡོན་གྱིས་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་སྟོན་པ་སྟེ། བཀུར་འོས་བརྗེད་པར་བྱ་བའི་མཆོག །ཕྱག་བྱར་འོས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

 །
随念僧宝功德
གསུམ་པ་དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་ཚུལ་ལ། དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དེ་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན་གནས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པ་གཉིས།
说僧宝功德
དང་པོ་ལ་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཞིང་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་གཉིས། དང་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགེ་འདུན་ནི། ཞེས་པ་ནས། མཐུན་པར་ཞུགས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། དེ་ལ་དགེ་འདུན་ཞེས་པ་བདུད་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་གིས་ཀྱང་ལམ་ལས་དབྲལ་བར་མི་ནུས་པས་ན་མི་ཕྱེད་པའི་འདུན་པ་ལྡན་པའི་མིང་སྟེ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཡིན་
9-1-31b
པའམ། ཡང་ན་དམིགས་པ་སོགས་ཆེན་པོ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི། ཉེས་པའི་སྐྱོན་གྱི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པས་རྒྱུད་བསྡམས་པས་ལེགས་པར་ཞུགས་པ། དོན་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་ལྡན་པས་རིགས་པར་ཞུགས་པ། རྟག་ཆད་སོགས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྒྱུད་གྲོལ་བས་དྲང་པོར་ཞུགས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འགྲོ་དོན་སོགས་མི་མཐུན་པ་མེད་པར་མྱང་འདས་ལ་ཞུགས་པ་ལ་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ཡང་ན་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་པ་འདི་མདོར་བསྟན་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་ན། རྒུད་པ་མཐའ་དག་ཟློག་པའི་ལམ་ཡང་དག་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པ་དག་ལ་ལམ་ཡང་དག་མེད་པས་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་མིན་ཞེས་སྟོན་ལ། རྒྱས་བཤད་དུ་རིགས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས། རིགས་པ་ནི་མྱང་འདས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་འབྲས་བུའི་ཆ་ནས་དང་། དྲང་པོ་འཕགས་པའི་ལམ་སྟེ། མདོ་ལས། དྲང་པོ་གང་ཡིན་འཕགས་པའི་ལམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལམ་གྱི་ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན། མཐུན་པ་ནི་འཕགས་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ཐམས་ཅད་མྱང་འདས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྲོ་བ་ལ་མཐུན་པས། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཞེས་ཞུགས་པ་པོ་གང་ཟག་གི་ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན། ཡང་ན་རིམ་པ་བཞིན་ལམ་
9-1-32a
སྟོར་བ་དང་། ནོར་བ་དང་། གོལ་བ། ལྡོག་པ་བཞི་བྲལ་བའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དུ་མི་ལེགས་པ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་བྲལ་བའི་ཡང་དག་པ་མ་ནོར་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུད་དག་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་ཞེས་སོགས་ནས་ཡོན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་བསྟན་དོན་ནི། ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་དག་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པས་འདི་ལ་གཞན་གྱིས་གུས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ལག་པ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་འགྲོ་བའི་འདྲེན་པ་དམ་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དོན་ཆེ་བས་ཕྱག་བྱ་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཡོན་ཏན་མཆོག་གིས་རྒྱུད་མཛེས་པ་གང་བསོད་ནམས་ཀྱི་དཔལ་གྱི་ཞིང་སྟེ། དཔལ་ནི་བཟང་པོའམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྤྱིའི་མིང་ཡིན་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱང་ཡིན་ལ་དཔལ་ཡང་དེ་ཡིན་པས། བསོད་ནམས་ཀྱི་དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བས་དེའི་གཞི་ཞེས་བྱ་ཞིང་། སྐྱོན་བྲལ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་འདི་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་འབྱོར་བས་མཆོད་ཀྱང་རང་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་བས། འདི་ལ་ཕུལ་བའི་ཡོན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་སྟེ་ཡོན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཉེས་པ་མེད་པར་མ་ཟད་གཞན་གྱི་ཚོགས་རླབས་པོ་ཆེ་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་ཡོན་སྦྱོང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་སོ། །མདོར་ན་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའི་བཀུར་སྟི་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་
9-1-32b
སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱབས་སུ་བརྟེན་པའི་འོས་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ཕན་མི་ཟད་པའི་དཔལ་གྱི་ཞིང་ཡིན་པ་དང་། ཡོན་གྱིས་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་སྟོན་པ་སྟེ། བཀུར་འོས་བརྗེད་པར་བྱ་བའི་མཆོག །ཕྱག་བྱར་འོས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
随念僧宝功德
第三，随念僧宝功德的方法有两点：一是宣说僧宝的功德，二是赞叹具有这些功德者为最胜供养处。
说僧宝功德
第一点包括清净相续和殊胜福田两种功德。首先，关于大乘僧团，从"大乘僧团"开始到"和谐而入"为止来说明。这里"僧团"意为即使数十亿魔众也无法使其脱离道路，因此称为具有不可分割的决心，是指圣者的意思。在此，佛乘由于超出世间而称为"大乘"，或者说是指安住于具有七种大（所缘等七大）之乘的圣者们。他们远离一切过失的戒律学处而约束相续，故善入；具足定解三摩地之心学处，故正入；不住于常断等边见，由正见智慧解脱相续，故直入；一切见解、戒律、利他等皆无不和谐地趋入涅槃，故和谐而入。
或者，如前述所说"善入"，是指进入能遣除一切衰损的正道为善入；外道没有正道，故非善入。在广说中，"正入"指向涅槃而入，从果位方面而说；"直入"是指圣道，如经中所说："何为直，即是圣道"，从道的方面而说；"和谐"是指所有进入圣道者皆不退转地趋向涅槃城，彼此和谐无违，从入道者个人方面而说。或者，依次远离迷失、错误、偏离、退转四种过失而入，实际上是远离不善等四颠倒而进入正确无误之道的清净相续之士夫。
第二，从"合掌"等到"大净施"为止所说的是：因为是了悟甚深法性的清净相续之人，所以他们值得他人以合掌等恭敬姿态对待；因为是众生的殊胜引导者，所以向他们顶礼有大意义，故成为应礼拜的对象；他们以殊胜功德庄严相续，是福德吉祥的福田。"吉祥"是指善妙或圆满的总称，福德亦是吉祥，因为一切福德吉祥圆满都依靠他们而生，故称为基础。这些离过具德之人，即使以三千世界的财富供养也不会成为他们的障碍，因此供养他们的供品能完全受用，不仅无有受用过失，还能圆满成就他人的广大资粮，故称为大净施。
总之，僧宝值得通过合掌等恭敬方式和顶礼等作为皈依处，是利他无尽吉祥之田，接受供养也不会成为障碍，如经中所说："应受尊敬最上处，应当顶礼"。


 །དེས་ན་དགེ་འདུན་རྣམས་རང་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དབང་གིས་ན། གཞན་གྱིས་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་འོས་སུ་འགྱུར་ཞེས་སོ། །
赞叹其功德主
གཉིས་པ་ཡོན་ཏན་དེ་ལྡན་སྦྱིན་གནས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ་ལ་ཚིག་གཉིས་ཏེ། སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་པ། ཞིང་བཟང་པོ་ལ་ལོ་ཏོག་ལྟར་གང་ལ་ཕུལ་ན་དོན་ཆེ་བས། ཕན་བདེའི་འབྲས་བུ་རབ་དང་ཕུལ་དུ་གྱུར་པ་ཚད་མེད་པ་འབྱིན་པས་སོ། །ཀུན་ཏུ་ཡང་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཆེན་པོ་ཞེས། ཕྱོགས་དང་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་ཡང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁྱོན་ཀུན་ཏུ་ཡང་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། འདི་དང་མཚུངས་པའི་སྦྱིན་གནས་གཞན་མེད་ཅེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་རྒྱུད་བསླད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་དེ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ན་ནོར་བུ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་ཕྱི་མ་དྲུག་པོ་འདི་ཚོགས་ལམ་པ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་འོས་ནས། སྦྱོར་ལམ་ཕྱག་བྱ་བའི་འོས། ཕྱི་མ་བཞི་རྒྱུན་ཞུགས་ནས་མི་སློབ་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པའང་ཡོད་དོ། །མདོར་ན་ལམ་དམ་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རིགས་པས་གྲུབ་ན། དེ་ལ་སློབ་
9-1-33a
པ་དགེ་འདུན་དང་། སློབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་ལམ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངེས་པ་བསྐྱེད་ཚུལ་ལ་འབད་ན་མཆོག་གསུམ་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དགེ་འདུན་དངོས་དང་། རྟགས་ཙམ་འཆང་བ་ལའང་དམ་པའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པར་བྱས་ནས་བཀུར་སྟི་དང་མཆོད་པ་ཅི་ནུས་བྱ་སྟེ་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་མདོ་ལས། གང་ཞིག་ཟླ་བ་རེ་རེ་ལ། །མཆོད་སྦྱིན་བརྒྱ་སྟོང་མཉམ་བྱས་པས། །དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་དད་བྱས་པ། །དེ་ཡི་བཅུ་དྲུག་ཆར་མི་ཕོད། །ཅེས་གསུངས་པས་མཚོན་ཏེ་རྒྱས་པར་མདོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །
竟义
བཞི་པ་མཇུག་དོན་གཞུང་ཆ་ཚང་བར་སྟོན་པའི་ཚིག འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མདོ་རྫོགས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་ཀུན་ན་ཕན་བདེ་མཐའ་དག་གི་འབྱུང་གནས་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་གྲགས་པའི་གདུགས་དཀར་པོ། མཁའ་དང་སྲིད་པའི་མཐའ་ནམ་དུའང་འཇིག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན། དགེ་མཚན་བཀྲ་ཤིས་བྱེ་བའི་འབྱུང་གནས་འདི་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྒུད་པ་མ་ལུས་པ་ལས་དབུགས་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ་མདོ་རྒྱལ་མཚན་དམ་པ་ནས་
9-1-33b
འཇིགས་པའམ་བག་ཚ་བའམ་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པར་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག གལ་ཏེ་མི་དྲན་ན་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག གལ་ཏེ་མི་དྲན་ན་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག དེས་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་མིན་གྱི་གཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་ན། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ལྷ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཅག་གཡུལ་དུ་འཇིགས་པའི་ཚེ་ངའི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག དེ་མི་དྲན་ན་ལྷའི་བུ་དབང་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག གལ་ཏེ་མི་དྲན་ན་ལྷའི་བུ་ཆུ་ལྷའི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་དྲན་པར་བགྱིས་ན་དེས་འཇིགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དྲན་པར་བྱ་བར་གསུངས་པ་དང་། དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་སྟེ་རྡོ་འཕང་བའི་མདོ་ལས། གནས་འཇོག་གི་རྒྱུད་དག་འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་འཁོར་བར་ཟད་པར་མི་འགྱུར། ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་ཟད་པའང་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ།

佛教经文译文
因此，由于僧众自身相续的清净，他们堪为他人供养等的对象。
赞叹其功德主
第二，说明具有这些功德者为最胜供养处，经文有二句："成为布施之处"，这是因为如同在良田中播种庄稼一般，供养他们有大意义，能生出无量殊胜超越的利乐果报；"成为一切布施处之大者"，意为在一切方位与时机，即在世间所有范围内都是最大的布施处，没有与之相等的其他布施对象。世间人的相续为烦恼所污染，而僧众已从中解脱，犹如无垢的如意宝王。
有人将后面六个词语配合修行阶段来解释：资粮道者为"值得合掌"，加行道者为"值得顶礼"，后四者则对应预流果至无学阿罗汉之间。
总之，若能以正理确立正道之妙法，则对于学习此法的僧众和修行圆满的佛陀会生起信心，因此应当努力在如来具有四谛的甚深缘起理道上生起真正的定解，这样就会对三宝生起不退转的信心。因此，对于真正的僧众以及仅持有僧相者，应了知殊胜妙法的功德，尽力恭敬供养，因为这样做会生起无量的福德。如经中所说："若人每月行百千供祭，不及对僧众生起信心的十六分之一。"详细内容可从经中了解。
结义
第四，结尾表明全文完整："《圣三宝随念经》竟。"
如此，在一切方位时间的所有世界中，被称为"三宝"的白伞盖是一切利乐的源泉，其本性永不灭尽，是亿万吉祥的源头。仅仅忆念它就能从一切衰败中得到解脱。如《宝幢经》中说："若有恐惧、畏缩或毛骨悚然时，应当忆念佛陀；若不忆念，则应忆念法；若不忆念，则应忆念僧；这样就能从一切恐惧中解脱。当阿修罗战争临近时，帝释告诉诸天：'你们在战场上恐惧时，应当忆念我的最胜幢幡；若不忆念，则应忆念自在天子的最胜幢幡；若不忆念，则应忆念水天之子的最胜幢幡，这样就能消除恐惧。'"同样，佛陀教导我们应当忆念三宝。
从中获得无量福德，如《投石经》中所说："虽然善根有尽，但对佛陀所生的善根在轮回中不会穷尽，不会终结，并且能获得不灭尽的涅槃。"


 །ཆོས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལ་དགེ་རྩ་སྐྱེད་པ་ནི་འཁོར་བར་ཟད་བར་མི་འགྱུར། ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་ཟད་པའང་འཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་ཆུ་ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་
9-1-34a
བདུན་སྟོང་པ། ལུས་འཕགས་པོ་ཆུ་ཞེང་བརྒྱད་སྟོང་། ནུབ་གླིང་དགུ་སྟོང་། བྱང་གླིང་དཔག་ཚད་ཁྲི་ཡོད་པ་གོམ་པས་གཞལ་ནུས་ཀྱི། མཆོག་གསུམ་ལ་དགེ་རྩ་བསྐྱེད་པ་གཞལ་མི་ནུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་རི་རབ་ཁོར་ཡུག་དང་བཅས་པ་སྲང་ལ་གཞལ་བ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བུམ་པས་གཞལ་ནུས་ཀྱང་མཆོག་གསུམ་ལ་དགེ་རྩ་བསྐྱེད་པ་གཞལ་མི་ནུས་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་ནི་རེ་ཞིག་མཚོན་པའི་སྒོ་ཙམ་སྟེ། དོན་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ནམ་མཁའི་གཏོས་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་མཆོག་དང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་མོས་པ་སོགས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཡང་དེ་ཙམ་དུ་ཚད་བཟུང་དུ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱབས་ཡང་དག་ཐམས་ཅད་མཆོག་གསུམ་པོ་འདི་ལ་མ་འདུས་པ་མེད་པས། བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་འདི་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་ནས་གཏན་གྱི་སྐྱབས་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་བླངས་ན་དུས་དེ་ཙམ་ནས་སྲིད་པ་མཐར་བྱེད་པའི་མགོ་བརྩམ་ཞིང་གཏན་དུ་བདེ་བའི་མགོ་ཚུགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དགོངས་པ་རོ་མཉམ་ཡང་། ཐུགས་བསྐྱེད་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་རོལ་པ་ཚད་མེད་པས་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ཆོད་པ་རེ་རེའི་བ་སྤུའི་བུ་ག་གཅིག་དང་། སྐུའི་འོད་ཟེར་གཅིག་གི་ཡོན་ཏན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནམ་མཁའ་སྲིད་དུ་བརྗོད་ཀྱང་མི་འཛད་པ་མངའ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཅར་ཡིད་ལ་བྱས་པ་
9-1-34b
དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལུང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞིག་ཐོས་ཀློག་གི་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་བཞིན་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་ལམ་ཡང་དག་ཏུ་མཐོང་ནས་ཡིད་ལ་བྱས་པ་དང་། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་འདུན་འཕགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞུགས་པ་ལས། དེ་གཅིག་གི་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ལས་བསྐྲུན་པའི་དགེ་རྩ་ཡང་ཚད་མེད་ན། ཐམས་ཅད་མོས་པའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་ཏེ། གནས་འདི་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་མདོ་འདི་ལན་གཅིག་འདོན་པ་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལས་བརྩམས་པའི་དགེ་རྩ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བཀའ་སྩལ་པ་མ་ལུས་པའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་ན། འཆད་པ་སོགས་ལ་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། མདོ་འདི་ལན་གཅིག་ལེགས་པར་མཉན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དོན་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཤེས་པར་བྱའོ།

藏文经典译文
对法生起善根，以及对僧众生起善根，在轮回中不会穷尽，不会终结，并且能获得不灭尽的涅槃。同样，可以用脚步测量出瞻部洲的宽度为七千由旬，东胜神洲宽八千，西牛贺洲九千，北俱卢洲有一万由旬，但无法测量对三宝所生的善根。同样，虽然能用秤称量须弥山及其周围，用瓶子测量大海，却无法测量对三宝所生的善根。
这些只是比喻性的说明而已。实际上，三宝的功德比虚空还要广阔，无垢、最胜、无上，因此对三宝生起信解等的功德也无法衡量。因此，一切真实皈依处无不包含在这三宝中，智者们若忆念这三宝的功德并认可它们为永恒的真实皈依处，从那时起就开始终结轮回，并开启永恒安乐之门。
虽然诸佛的境界平等一味，但因为发心和愿力的无量示现，即使三世无数佛陀中每一尊佛的一个毛孔和一道光芒的功德，如来纵使尽虚空际宣说也不会穷尽。若能同时忆念这一切，以及听闻或阅读一首圣法偈颂所获无量功德，如前所说，见一切时方的圣法为正道而忆念，以及十方三世无数圣僧中，仅一位住于慈心三摩地所生的善根就已无量，何况将一切作为信解对象所获功德则更不可言说。相信这一点而仅诵一次此经，也会成为三宝所生一切善根的源泉，更何况讲解等所获无量功德了。应知，仅仅善听此经一次，就能使获得人身具有重大意义。


 །དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་བྱེ་བའི་འབྱུང་གནས་མཆོག །རིན་ཆེན་གསུམ་གྱི་སྙན་པའི་བ་དན་གང་། །ལེགས་བཤད་དྲི་ཡི་བཞོན་པས་ཉེར་བསྐྱོད་ཚེ། །བཀྲ་ཤིས་འཛད་པ་མེད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་རྒུད་པ་མཐར་བྱེད་ཅིང་། །ཕུན་ཚོགས་དཔལ་ལ་རྟག་ཏུ་རོལ་པ་ཡི། །རྟེན་འབྱུང་ལེགས་ལམ་སྣང་བའི་སྒོ་འཕར་ཉིད། །བཀྲ་ཤིས་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ལྡན་དེ་ཡིས་ཕྱེས། །ལྷག་བསམ་ཟླ་བ་གསར་པའི་ལང་ཚོ་ནི། །བློ་མཆོག་ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་རྟག་གནས་ཤིང་། །
9-1-35a
ཕན་བདེའི་འོད་ཟེར་དཀར་པོས་འཇིག་རྟེན་ཁྱོན། །ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་བཀྲ་ཤིས་འཕེལ་གྱུར་ཅིག །བཀྲ་ཤིས་ལྷ་རྩེར་གྲགས་པའི་གནས་ཀྱི་ཆར། །བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་སྟོན་འཁོར་འདུས་པའི་སྐབས། །བཀྲ་ཤིས་དགེ་མཚན་དུ་མའི་རྐྱེན་དབང་གིས། །བཀྲ་ཤིས་མི་ནུབ་གཏམ་གྱི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེངས། །ལེགས་བྱས་འདི་ཡིས་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་མཆོག །ཡུན་རིང་ཞབས་བརྟན་དགེ་འདུན་སྡེ་འཕེལ་ཞིང་། །མཛད་པ་མཐར་ཕྱིན་སྐྱེ་རྒུའི་ཕན་བདེའི་དཔལ། །ནམ་ཡང་མི་ཉམས་རྟག་ཏུ་འཕེལ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་མཁས་བཙུན་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བླ་མ་དམ་པ་བཀྲ་ཤིས་ནས་ནན་ཏན་བསྐུལ་བའི་གསུང་སྤྱི་བོར་བླངས་ཏེ། འབྱུང་འཁྲུགས་ཉེས་པའི་རེག་བྱ་ལུས་ལ་ཆུ་ལྟར་ཁོལ་ནའང་། མཆོག་གསུམ་བདུད་རྩིའི་ཟླ་བ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་ཚིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་ལྷུར་མ་བླངས་པར་དོན་གྱི་འགངས་ལེགས་པར་གཅོད་པའི་འགྲེལ་བཤད་དུ་མི་ཕམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བས་ཐ་སྐར་ཉ་བའི་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚེས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་གཉིས་ལ་རྫོགས་པར་བགྱིས་པ་འདིས་སྐྱེ་རྒུའི་ཆོས་མཐུན་གྱི་བསམ་པ་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག སྟོན་པ་བདེ་གཤེགས་སྐྱོབ་ཀྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་། །མཛད་པ་སྨོན་ལམ་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་ཚུལ། །བླ་མེད་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཇི་འདྲ་བ། །དེ་འདྲ་ཁོ་ནར་འབྲེལ་ཐོགས་འགྱུར་བར་ཤོག། །།

藏文诗偈译文
吉祥万善源泉最胜尊，
三宝美名旗帜飘扬者，
善说馥郁风中随传送，
吉祥无尽妙音遍响彻。
普除世间一切衰败苦，
恒时享乐圆满吉祥福，
缘起善道明朗之门扉，
由彼吉祥法藏得开启。
清净发心新月之青春，
恒住殊胜智慧天空中，
利乐白光照耀世间界，
普增欢喜吉祥祈愿成。
吉祥天顶著名圣地处，
吉祥圆满师徒聚会时，
吉祥祥瑞诸多因缘力，
吉祥不衰言说旗高扬。
以此善行祈愿至尊师，
长久住世僧团更兴盛，
事业圆满众生利乐荣，
永不衰退常增祈愿成。
此文乃应具足智慧、戒律、贤德、稀有功德的至尊上师扎西恳切嘱托，接受其言教，虽然身体不适如水沸腾，但心中忆念三宝甘露明月，不着重于词句的装饰，而是善于抉择义理要点的解释，由米庞南加于星宿月白分第八日与第九日完成。愿此成为众生如法心愿如意成就之因！
愿与佛陀善逝救护的发心，
及其事业、愿力、智悲威力，
无上智慧幻化如何现，
如是一味相连祈得成。
;


དེ་འདྲ་ཁོ་ནར་འབྲེལ་ཐོགས་འགྱུར་བར་ཤོག། །།



如是一味相连祈得成。
;


